اسکار امسال با پیروزی نهایی بیانیه دمکراتش به پایان رسید. «سرزمین بی‌خانمان‌ها» از زن-کارگردانان اعاده حیثیت کرد، همین‌طور با انتخاب فرانسیس مک دورمند، الگوی زیبایی‌شناختی زنان در سینمای هالیوود در هم شکست. یون یو جانگ و دنیل کالویا به عنوان نمایندگان نژاد سیاه و مهاجران، اسکار را از دست سفیدپوستان خارج کردند و «یک دور دیگر»، با بینش سرخوشانه و زندگی طلبش، اسکار را از نگاه بدبینانه و اگزوتیک مورد مطالبه از سینمای خارجی دور کرد. در کل این پیروزی بزرگ را مگر می‌توان جشن نگرفت؟ هیچ مهم نیست که پلیس مشغول کشتن سیاهان، لاتین تباران و مهاجران است. اختلاف طبقاتی در سطح جهانی و محلی به بالاترین محدوده‌های خود رسیده است و تضادهای جاودانه سرمایه کماکان تبعیض‌های مرکز/حاشیه را تقویت می‌کند یا آمارهای رسمی نشان می‌دهد سال کرونایی باعث خروج زنان از مشاغل و از دست رفتن نقش مؤثر آنان شده و خشونت‌های خانگی رکورد شکسته است. همین که «تصویر سرمونی» تضادها را به آشتی برساند، بیننده مشوش آرامش را باز خواهد یافت. جنبش پلنگ‌های سیاه به واسطه خیانت شنیع یک عضو شکست خورده، اما تصویر قهرمانان از رهبر، جنبش را در تصویر رستگار می‌کند و البته جایزه نقش مکمل نیز بر آن مهر تأیید می‌زند. بحران محیط زیست، صنعت‌زدایی و مهارت‌زدایی از کار و بحران‌های اجتماعی ناشی از بیکاری، با ذن و مدیتیشن در طبیعت، دیدن پرندگان در حال پرواز و بیابان‌های وسیع حل و فصل می‌شود. از همه مهم‌تر این‌که زنی نامتعارف این رستگاری را نمایندگی می‌کند. او خانه خویش را در دل این طبیعت جادویی باز می‌یابد. به رسمیت شناختن صداهایی که گویا تا به حال شنیده نمی‌شدند گامی رو به پیش است. اما قالب‌های زیباشناختی/ایدئولوژیکی حاکم، از پیش این بازشناسی را مشروط کرده‌اند؛ بنابراین آشتی میان قطب‌های متضاد در تصویر، در فرایند تحقق این شروط، از نو با دست‌کاری امر متضاد، آشتی را به سرکوب یا حذف گره می‌زند. نمی‌توان دمکراسی اجتماعی را در تصویری دست‌کاری شده صنعتی برآمده از مناسبات تبعیض‌آمیز محقق ساخت. اسکار و مناسباتش در سال رکود سالن‌ها، کوشید حیات صنعتی‌اش را با الگوی ساندنسی حفظ کند. اما در بازگشایی دوباره اقتصاد، می‌تواند به روال عادی بازگردد. به عبارت دیگر صنعت سینما با نوعی صرفه‌جویی استراتژیک نه تنها «ارزش» برخی مضامین را سنجید، بلکه موفق شد برخی سازمان‌های درونی و جا مانده از سرعت را نیز بدون کم‌ترین هزینه حذف کند. خرج این حذف را هم بدن‌های قربانی سلبریتی‌ها پرداخت کرده‌اند. در کل اسکار امسال پیروزی چهره انسانی سرمایه‌داری بود!
حال باید دید جشنواره‌ها و گروه‌های تولیدی مستقل و نیمه-مستقل چه سرنوشتی خواهند داشت. هالیوود تازه می‌تواند با شیوه تازه در سرمایه‌گذاری هرگونه شانسی را از واحدهای مشارکتی تولید خرد بگیرد. مغز چندگانه سرمایه که شبکه وسیع انحصاری توزیع را در ابعادی تازه بنیان نهاده، هیچ جایی را برای جریان‌های مخالف باقی نخواهد گذاشت. «هیولا» می‌تواند خود تولیدکننده مهم‌ترین آثار ضد هیولا باشد! بنابراین بحران اخیر نه تنها به فرصتی تازه برای احیای انحصار مبدل می‌شود بلکه معنای انحصار را نیز از شکل سازمانی سنگین و مکانی به مرتبه‌ای بالاتر، یعنی به انتشار فضایی می‌رساند. حالا دیگر امثال واینستاین‌ها نیستند که نبض صنعت را در دست دارند، بلکه مدیران میانه شبکه نت فلیکس، از سرمایه‌های ناشناس و چند ملیتی مؤسسان شبکه حفاظت خواهند کرد. به این ترتیب سینما که به دلیل برخی محدودیت‌های تولیدی از برخی رسانه‌های بصری عصر دیجیتالی عقب مانده بود، می‌تواند به عنوان عضوی از آن‌ها و در اشتراک با آن‌ها از نو به ماشینی سودآور مبدل شود. آیا این تفسیری قالبی و بدبینانه نیست؟ جواب این پرسش را تاریخ مشخص خواهد کرد، اما درباره چهره انسانی هیولایی که انسان را از خود بیگانه می‌سازد و بعد به صورت نظامی از کالاهای هم ارز، در بازاری در ابعاد جهانی، از آن برای تثبیت خویش استفاده می‌برد می‌توان نوشت. هالیوود در نهایت نوعی نهاد انحصاری است و تا زمانی که چنین است هرگونه امتیازی که به برخی سلایق آپر بورژوازی بدهد، باز هم در نهایت در صدد بازتولید وضع موجود و تثبیت آن خواهد بود. بنابراین هیچ چهره انسانی برای سرمایه وجود ندارد، و هالیوود به عنوان نظامی تابع سرمایه نمی‌تواند نقاب مزورانه نقد اجتماعی به چهره زند. اسکار امسال در بهترین شکل تصویر مزورانه کم کردن هزینه برای حفظ بیش‌ترین سود و در بدترین شکل، تصویری دهشتناک سیستمی بود که عزم جزم کرده هرگونه فضای آلترناتیوی را در خود ببلعد. مدوسا در اسطوره‌های یونانی موجودی است که هرکس بدان چشم بدوزد به سنگ تبدیل می‌شود. قهرمان یونانی، پرسئوس برای شکار او سپر را چون آینه سیقل می‌دهد تا مدوسا را به میانجی تصویر خودش از میان بردارد. اسکار امسال مدوسایی است که تکنیک پرسئوس را بکار گرفته. حالا ما با نگاه به تصویر انعکاس یافته خود در آینه مدوسا گیر افتاده‌ایم.

آخرین مقالات منتشر شده

گفتگو با آزاده صمدی

آزاده صمدی از جمله بازیگرانی است که در بین مردم بسیار محبوب و مورد توجه است و نگاه به سابقه و کارنامه‌اش به ما می‌گوید که این محبوبیت و در

ادامه مقاله »

اخبار سینمای ایران

بزرگداشت عباس کیارستمی با اکران “همراه با باد” در «ژرژ پمپیدو» «همراه با باد» مستندی به کارگردانی مهدی شادی‌زاده که در ارتباط با وجوه مختلف عباس کیارستمی است، اولین حضور

ادامه مقاله »

خوش آمدید!

لطفا از طریق فرم زیر به حساب کاربری خود وارد شوید

بازیابی گذرواژه

لطفا جهت بازیابی گذرواژه، نام کاربری و یا ایمیل خود را وارد نمائید.

ورود / عضویت

Add New Playlist