گاه نامه ویکی تماس شماره 139 – ویکی سینما

منتشر شده در 15 اردیبهشت 1400
گاه نامه ویکی تماس شماره 139 - سینما شماره 17

فهرست گاه نامه ویکی تماس شماره 139 – ویکی سینما

نگاهی بر آنچه در این شماره خواهید خواند

آیا اسکار مهربان شده است؟

مهدی رحیمیان

نود و سومین جایزه آکادمی علوم و فنون سینمایی (اسکار۲۰۲۱) در شرایطی برگزار شد که هم تعداد شرکت‌کنندگان مراسم بسیار محدود بود و هم از آن زرق و برق عجین با این مراسم بشدت کاسته شده‌بود. در کنار تکثرگرایی کاملا عجیب در مجموعه‌ی برندگان جوایز اسکار امسال، نکات جالبی هم در حاشیه این مراسم بچشم می‌خورد. نخست این‌که، تعداد تماشاگران آمریکایی این مراسم که همواره نرخ بالایی را در پخش تلویزیونی هرسال تشکیل می‌دادند بشدت کاهش یافته بود. بطوری‌که آمار تماشاگران مراسم، نصف سال گذشته اعلام شد. شاید دلیل اصلی چنین استقبال اندکی شرایط همه‌گیری کرونا بود که مدت‌هاست تماشای فیلم را در سالن‌های سینما مختل کرده و در نتیجه بر تماشای مهم‌ترین واقعه سینمایی سال نیز تاثیر گذاشته است. البته باید یادآور شد که این موضوع منحصر به مراسم اسکار نبود و جوایز مهم دیگر در عرصه سرگرمی‌ها مثل گلدن‌گلوب و جوایز گرامی هم شاهد پایین‌ترین سهم از مخاطبان خود بودند. از طرف دیگر، اسکار ۹۳ بنظر مهربان‌تر شده‌بود. از این منظر که برندگان حوزه‌های مختلف این جایزه در یک مقایسه تاریخی از جمله متنوع‌ترین‌ اقشار اجتماعی بودند. براساس گزارشی که دانشگاه کالیفرنیا دوبار در هر سال در مورد هالیوود ارائه می‌کند، سال ۲۰۲۰ هم برای زنان و هم برای رنگین پوستان، چه در جلو و چه پشت دوربین، سال پرباری بوده است. چنان‌که، آمار حضوراین اقشار اجتماعی در نقش‌های اول و دوم بازیگری یا نویسندگی و کارگردانی رشد چشم‌گیری داشته است. حضور رنگین پوستان در نقش‌های اصلی فیلم‌های پخش شده در طول ۵ سال گذشته به حدود ۴۰ درصد از ۱۰درصد سال ۲۰۱۵ رسیده است و حضور زنان در نقش‌های اصلی فیلم‌ها نسبت به ده سال گذشته تقریبا دو برابر شده است…

اخبار سینمای ایران

محراب توکلی

…سهیل قنادان برای بازی در فیلم «پسر»، بهترین بازیگر مرد چهل‌وسومین جشنواره بین‌المللی فیلم مسکو شد. چهل‌وسومین جشنواره فیلم مسکو به کار خود پایان داد و سهیل قنادان برای بازی فیلم «پسر» به عنوان بهترین بازیگر مرد این رویداد سینمایی انتخاب شد. فیلم بلند «پسر» به کارگردانی نوشین معراجی و تهیه‌کنندگی مهدی فرد قادری نماینده سینمای ایران در بخش مسابقه اصلی چهل‌وسومین دوره جشنواره فیلم مسکو بود. سهیل قنادان، ناهید حدادی، دنیا حیدری، مجتبی فلاحی و اتابک نادری از بازیگران اصلی «پسر» هستند و قصه فیلم روایت‌گر تنهایی آدم‌ها و تلاش بی‌حاصل برای رهایی از آن است. آیسان گل‌بابایی، کیمیا کامیار، مریم نقیب و راحله صادقی به عنوان چهره‌های جدید در این فیلم به ایفای نقش پرداختند. چهل‌وسومین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم مسکو از ۲۲ تا ۲۹ آوریل ۲۰۲۱ (۲ تا ۹ اردیبهشت ماه) در مسکو روسیه برگزار شد…

گفتگو با بابک کریمی، بازیگری با مسیر متفاوت در راه بازیگر شدن

عباس نصرالهی

…نخست این‌که آن نقش برای من یک چالش باشد. زمانی که یک نقش را بازی می‌کنم پرونده آن را می‌بندم، چون معمولا برای تکرار نقش‌ها به سراغ من می‌آیند. مثلا بعد از «جدایی» تا یک سال و نیم فقط نقش‌ها را رد می‌کردم، چون همه نقش‌ها یا وکیل بودند، یا قاضی و یا مامور اطلاعاتی که جاسوسی را دستگیر می‌کند. عملا همان نقش قاضی در «جدایی» بود و فقط اتاق و لباسش عوض می‌شد. و برای من خیلی مهم است که تکرار نشوم و بازیگر باشم و در یک نقش نمانم. متاسفانه این یک چالش است که در سینما وجود دارد. دوم این‌که خود فیلم یک فایده‌ای داشته باشد. من فکر می‌کنم فیلم در هر شاخه‌ و زمینه‌ای که باشد، باید یک فایده اجتماعی داشته باشد، یعنی من به عنوان یک شهروند عادی زمانی که تصمیم می‌گیرم به سینما بروم و فیلمی را ببینم، دلیلی برای تماشای این فیلم داشته باشم و اتفاقی در درون من با تماشای آن بیفتد…

سوشال مدیا به جای سینما

رضا غیاث

احتمالا اولین‌بار است که در فیلمی از سینمای ایران، با وجود پیش‌رویِ زمان فیلم، زمان داستانی آن، در بعضی مقاطع، تغییری نمی‌کند! در دقایق ۲۳ و ۵۴ فیلم «بعد از تو»، به واسطه خیره شدن لیلا به گوشی‌اش با اتفاقی محیرالعقول روبرو می‌شویم؛ در هر دو لحظه، ساعتِ روی صفحه‌‌ی گوشی زمانِ ۱۲:۳۸ را نشان می‌دهد! و حیرت‌آورتر این‌که در میان این دو لحظه، هنگام گفتگوی تلفنی لیلا و مهرداد (در دقیقه ۳۹ فیلم)، همان گوشی نشان داده که ساعت ۱ و ۴۵ دقیقه است!! چنین اتفاقی به سهولت می‌تواند منتقد حرفه‌ای را از دیدن مابقی فیلم معاف و وادار سازد به جای صفحه‌ی تلویزیون، به سقف یا دیوار خالی اتاق خیره شود؛ بی‌جهت نبوده که تا همین لحظه نیز هر چند دقیقه یک‌بار رویدادی غیرمنطقی حیرت او برانگیخته است. و کافی‌ست لحظه‌ای برگردد و با مرور همان وقایع دربیابد که پیش‌رویِ داستان فیلم از عاملی که در باورپذیر ساختن یک فیلم داستانی همواره مهم‌ترین نقش را بازی می‌کند بی‌بهره است: «منطق سببی»…

گاه نامه ویکی تماس شماره 139 - ویکی سینما 1 - 58640
گاه نامه ویکی تماس شماره 139 - ویکی سینما 2 - 58640

مجله اینترنتی ویکی تماس

شماره 139 – ویکی سینما
نسخه کامل گاه‌نامه را از اینجا تهیه نمائید

مدوسـا در کالبد اسکار

شروین طاهری

…بحران محیط زیست، صنعت‌زدایی و مهارت‌زدایی از کار و بحران‌های اجتماعی ناشی از بیکاری، با ذن و مدیتیشن در طبیعت، دیدن پرندگان در حال پرواز و بیابان‌های وسیع حل و فصل می‌شود. از همه مهم‌تر این‌که زنی نامتعارف این رستگاری را نمایندگی می‌کند. او خانه خویش را در دل این طبیعت جادویی باز می‌یابد. به رسمیت شناختن صداهایی که گویا تا به حال شنیده نمی‌شدند گامی رو به پیش است. اما قالب‌های زیباشناختی/ایدئولوژیکی حاکم، از پیش این بازشناسی را مشروط کرده‌اند؛ بنابراین آشتی میان قطب‌های متضاد در تصویر، در فرایند تحقق این شروط، از نو با دست‌کاری امر متضاد، آشتی را به سرکوب یا حذف گره می‌زند. نمی‌توان دمکراسی اجتماعی را در تصویری دست‌کاری شده صنعتی برآمده از مناسبات تبعیض‌آمیز محقق ساخت. اسکار و مناسباتش در سال رکود سالن‌ها، کوشید حیات صنعتی‌اش را با الگوی ساندنسی حفظ کند. اما در بازگشایی دوباره اقتصاد، می‌تواند به روال عادی بازگردد. به عبارت دیگر صنعت سینما با نوعی صرفه‌جویی استراتژیک نه تنها «ارزش» برخی مضامین را سنجید، بلکه موفق شد برخی سازمان‌های درونی و جا مانده از سرعت را نیز بدون کم‌ترین هزینه حذف کند. خرج این حذف را هم بدن‌های قربانی سلبریتی‌ها پرداخت کرده‌اند. در کل اسکار امسال پیروزی چهره انسانی سرمایه‌داری بود!…

نومدلند: «کارگردانی» زیر ذره‌بین

سپهر صالح پور

کارگردان در طول فیلم ما را هم‌سفر با زن میان‌سالی می‌کند و در طول جاده هم او را بیش‌تر می‌نمایاند هم دریچه‌ای که او از آن به دنیا می‌نگرد، پنجره ماشین ون که هیچ منظره‌ای در آن ایستا نیست، چه نوازش‌دهندگان دیده چه سیاهی‌های شب جاده. زن مالامال از اندوه و درد زندگی است که با خود بر دوش می‌کشد، شوهر از دست رفته، یادگار عشق جاوید، شغل خاتمه یافته و کارهای پاره‌وقت و … همه بر سنگینی لاکی که وی خود را در آن پنهان می‌کند و بر دوش دارد می‌افزاید. فیلم تلاش می‌کند جدا از نشان مشکلات وی، از ارتباط او با طبیعت سخن گوید و از این رو در نماهای بیرونی حتی‌الامکان از نمای دور و یا بسیار دور استفاده کرده است. به طور کل نما‌های فیلم به دو دسته نماهای نزدیک از «فرن» و گاه اطرافیان او و نما‌های بسیار دور تقسیم شده است. در ابتدا نما‌های از نوع اول غلبه داشته و در آن زن در نمای نزدیک مرکز توجه است و تنها در بعضی از آن‌ها در پس‌زمینه نشانه‌هایی از طبیعت و افق باز را می‌بینیم…

صدای متال: فیلمنامه زیر ذرهبین

فاطمه شاه بنده و بنفشه ایزدی

…فیلم صدای متال، برنده بهترین صداگذاری، بهترین تدوین در نود و سومین مراسم اسکار، در بهترین حالت یک درام جذاب با منطق روایی سطحی است. فیلم روایتی است از ناشنوا شدن یک درامر متال و نحوهی مواجه شدنش با این حادثه. روایتی خطی و حادثه محور که البته نقطه ی اتکایش صداگذاری است و زاویه دید یا بهتر بگوییم شنوایی که گاهی دنیا را از زاویه شنوایی شخصیت اول (روبین) میشنویم -گاه از زاویه دانای کل. دوربین در نشان دادن زاویه دید شخصیت ها بسیار کار را آسان میسازد. در مقابلش اما صرف قطع کردن صدا، اگر زاویه دوربین همچنان از بیرون به شخصیت بنگرد ما را آنطور که باید جای شخصیت اصلی قرار نمیدهد…

یک دور دیگر: «بهترین فیلم خارجی» زیر ذره بین

شروین طاهری

…«عشق چیست؟ محتوای یک رؤیا». نقل‌قولی از سورن کی‌یِرکگور بر بلندای سینمایی که می‌کوشد با شکاف مرزها، دور از هیاهوی موج حرکت کند. وینتربرگ با این نقل‌قول و سرخوشی آغازینش، آزمونی تصویر می‌کند به نوشیدن و باز-نوشیدن –شاید برای بازیابی همان رؤیا، و انگار دارد پای «آیرونی» را پیش می‌کشد. داستان فیلم حول چهار معلم دبیرستان می‌گردد که در روزمرگی و گذران عمر خویش گرفتار شده‌اند. بنا به مقتضیات سینمای «دگما» شخصیت‌پردازی بسیار فشرده و آشنایی با این سوژه‌ها، در ‌سطح کمینه صورت می‌پذیرد. محور داستان البته معلم تاریخ، مارتین (مس میکلسن) است. فیلم روایت انجماد و بی‌معنایی زندگی او را با نماهایی متمرکز بر چهره، خرده مناسباتش در کلاس و گفت‌وگو با خانواده نمایان می‌کند. سه معلم دیگر (معلم روانشناسی، موسیقی و ورزش) نیز با مشکلات مشابهی درگیرند…

روزی روزگاری سینمای صامت

شهرزاد امیرشاه کرمی

…دیری نپایید که سینما به مثابة یک رسانه دیگر آن سِحر روزهای نخست تولدش را نداشت و حال چیزی ورای تصاویر عکاسی شده و واقعیت‌نگاری باید در کالبدش دمیده می‌شد. این کیمیای قرن بیستمی آن‌چنان فراخ است که هر نفسی در آن دمیده شود، جادویی جدید در پی می‌آورد. دَم شعبده‌گونِ “ژرژ ملی‌یِس” (کارگردان فرانسوی؛ سازنده فیلم “سفر به ماه”؛ مشهورترین نمونة اولیة فانتزی در سینما) هنگامی که در کالبد این کیمیا دمیده می‌شود، داستان و تخیّل را به بار می‌نشاند.پیرمرد در جنگلی می‌آرامد و سر از گذشتة خویش درمی‌آورد؛ واقعیتِ زمان حالِ او جای خود را به خاطرات کهن اما کهنه‌نشده می‌بخشد…به گفتة جیمز موناکو در کتاب “چگونگی درک فیلم” بی هیچ اصراری برای تعیین اولین نفرها در پایه‌گذاری تکنیک فیلم در سینما، می‌توان بیش‌تر قائل بر نوعی حرکت موازی در خلق دستور زبان سینما بود. از ادوین اس.پورتر با ساخت فیلم “سرقت بزرگ قطار” (نمونة اولیة ژانر وسترن در سینما) و ابداع نیمه تصادفی تدوین موازی و کاربرد هم‌زمان آن در فیلم‌های فیلم‌سازان فرانسوی و انگلیسی تا دیوید وارک گریفیث (پدر سینمای آمریکا) که با ساخت فیلم “تولد یک ملت” تولد یک سینما را با آن‌چه (تدوین موازی، نمای نزدیک و بازی‌ زیرپوستی) به نام خود ثبت کرد، رسمیت بخشید…

پیشنهاد سردبیر

خوش آمدید!

لطفا از طریق فرم زیر به حساب کاربری خود وارد شوید

بازیابی گذرواژه

لطفا جهت بازیابی گذرواژه، نام کاربری و یا ایمیل خود را وارد نمائید.

ورود / عضویت

Add New Playlist