گاه نامه ویکی تماس شماره 71 – ویکی سینما

منتشر شده در 15 بهمن 1399
گاه نامه ویکی تماس شماره 71 - سینما شماره 11

فهرست گاه نامه ویکی تماس شماره 71 – ویکی سینما

نگاهی بر آنچه در این شماره خواهید خواند

فصل سینما در میانه زندگی

مهدی رحیمیان

در میانه سی و نهمین جشنواره فیلم فجر هستیم. با همه‌ی بدعت‌ها و شیوه‌های جدید اجرایی در انتخاب و داوری و نمایش فیلم‌ها، جشنواره فیلم برگزار شده‌است. داوران فیلم‌های منتخب را دیده‌اند و احتمالا نامزد سیمرغ‌های مختلف در همه‌ی زمینه‌های صنعت سینما هم مشخص شده‌است. برای نمایش عمومی فیلم‌ها هم بلیط فروخته شده و علیرغم کاهش ظرفیت، سالن‌های نمایش فیلم پذیرای علاقمندان و سینمادوستان هستند. همه چیز روبراه است. فقط یک مشکل وجود دارد، یک مزاحم خطرناک که افق رویدادهای جشنواره فیلم را مکدر کرده است. با این‌حال جشنواره فیلم برگزار شده است. این شرایط فرانسوا تروفو را بخاطرم می‌آورد که پرسیده بود، آیا سینما از زندگی مهم‌تر است؟ البته پاسخ به چنین پرسشی از یک منظر کلی اینست که حتما زندگی مهم‌تر است. اما از چشم‌اندازی دیگر چگونه یک پدیده می‌تواند از خودش مهم‌تر باشد. برای آن‌هایی که معتقدند سینما خود زندگی است شرایط متفاوت است. برای کسی که سینما را دوست دارد هیچ چیزی لذت‌بخش‌تر از تماشای فیلم نیست. او در هر شرایطی و با هر محدودیتی می‌آید و بتماشا می‌نشیند. این سینما چیست که در اوج محدودیت‌های فیزیکی و هشدارهای بهداشتی هم باید آیین‌هایش را بپا داشت و جشنواره‌اش را برگزار کرد…

مروری بر بهترین فیلمهای «سی و هشت» دوره گذشته جشنواره فیلم فجر

محمد بزرگ

دوره اول: فیلم‌های «خط قرمز، مرگ یزدگرد، حاجی واشنگتن، اشباح و سفیر» منتخب هیئت‌داوران هستند اما در بخش فیلم‌های بلند درهیچ رشته‌ای انتخاب نمی‌شوند. از پنج فیلم سه فیلم توقیف شدند که یکی از آن‌ها حاجی واشنگتن است.دوره دوم: جشنواره را باید سال حضور پرتعداد سینماگرانی که در سال‌های پس از انقلاب فیلم‌سازی حرفه‌ای را آغاز کرده‌اند دانست و غیبت سینماگران موج نو، ویژگی‌ بارز دومین دوره‌ی جشنواره فجر است، این دوره هم فیلم برگزیده ندارد و نقطه عطف این سال جایزه فیلم کوتاه است که مرحوم کیارستمی برای فیلم «همسرایان» کسب می‌کند.دوره سوم: فیلم «مترسک» ساخته حسن محمد زاده، عنوان بهترین فیلم را کسب می‌کند درحالی‌که فیلم «کمال‌الملک» ساخته علی حاتمی هم در جشنواره حضور دارد…

چرایی برگزاری جشنواره فیلم فجر در دوران پاندمی کرونا

شهرزاد شاه کرمی

…سینما خود در میانه‌ی هنرهای دیگر همان صدای خاموشی است که نمود بیرونی پیدا می‌کند و جشنواره‌های سینمایی به مهم‌ترین عرصه ایجاد شرایط چندصدایی در جامعه تبدیل می‌شوند. آن‌چه ملت‌ها بدان می‌بالند، قدمت جشنواره‌ها و میزان اعتبار آن‌ها در سطوح بین‌المللی است. یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های جشنواره‌ها که به شکلی نمادین تصویرگر چندصدایی بودن آن‌ها است، حضور و مشارکت اقشار جامعه درآن است. حضور انسان چه به عنوان تولیدکننده آثار و چه در نقش مخاطب. جشنواره‌ها بی‌حضور عامل انسانی اساساً مهم‌ترین کارکرد خود یعنی ایجاد شرایط گردهمایی و چندصدایی را از دست می‌دهند و لزوم برگزاری آن‌ها هم با تردید مواجه می‌شود. پیش از سال ۲۰۲۰ میلادی شاید تنها واقعه تاریخی که مانع از برگزاری جشنواره‌های هنری به ویژه‌ جشنواره‌های سینمایی شده جنگ‌های داخلی و خارجی ملل مختلف بوده‌است. در برخی‌مواقع این عامل هم نتوانسته مانع برگزاری جشنواره ها شود. هم‌چون جشنواره فیلم فجر که در سال‌های جنگ تحمیلی هم برگزار می‌شد. اما شیوع ویروس کرونا در سال اخیر تمامی مناسبات زندگی بشر را تحت تأثیر قرار داد…

هشت از بیست و دو

پارسا زنگنه

چند روزیست که آثار راه‌یافته به سی‌ونهمین جشنواره فیلم فجر معرفی شده‌اند. از آن‌جا که همه‌گیری کرونا و برخی مصائب دیگر اسباب و علت عدم شرکت برخی از کارگردان‌های شناخته شده در جشنواره بود و همین امر نیز زمینه‌ی حضور برخی از افراد جدید الورود به جشنواره را فراهم کرد، اینک شاهد حضور تعداد بیشتری از کارگردان‌های کار اولی و کمتر شناخته شده در قامت فیلمساز در جشنواره سی‌ونهم هستیم (رجوع به جدول شماره۲). در این مطلب تلاش شده مهمترین فیلمسازان جدید بر حسب سابقه و نوع فعالیت آن‌ها بررسی شده و مطالبی پیرامون آن‌ها مطرح کنیم. شایان ذکر است که در این بین، افرادی چون «هوشنگ گلمکانی»، «ستاره اسکندری»، «حسین سهیلی‌زاده» و «حمیدرضا آذرنگ» سابقه‌ی فعالیت‌های سینمایی همچون نقد، بازیگری و … را طی سال‌های طولانی در کارنامه خود دارند اما این‌که با تجربه اولین فیلم خود در جایگاه فیلمساز وارد جشنواره شده‌اند برای همه جالب بنظر می‌آید.(جدول شماره۱) هرچند که نگارنده اولین فیلم هوشنگ گلمکانی و حمیدرضا آذرنگ را کنجکاوی برانگیزتر از فیلم ستاره اسکندری و فیلم حسین سهیلی‌زاده می‌داند.۱) هوشنگ گلمکانی؛ «آهو» به تهیه‌کنندگی «جواد نوروز بیگی» با این‌که تجربه‌ی اول هوشنگ گلمکانی بعد از «گنگ خوابدیده» محسوب می‌شود، اما به دلیل شناخت چندین ساله ایشان از سینما در جایگاه منتقد و فیلم‌بین حرفه‌ای و نیز حضور بازیگرانی مثل رضا کیانیان، علی مصفا، حامد کمیلی و نوید محمدزاده می‌توان آن‌را به عنوان یک فیلم خاص و اندیشمند بحساب آورد…

گاه نامه ویکی تماس شماره 71 - ویکی سینما 1 - 57732
گاه نامه ویکی تماس شماره 71 - ویکی سینما 2 - 57732

مجله اینترنتی ویکی تماس

شماره 71 – ویکی سینما
نسخه کامل گاه‌نامه را از اینجا تهیه نمائید

اخبار سینمای ایران

الناز دیمان

…جشنواره فیلم کوتاه تهران طی مراسمی در روز ششم بهمن ماه به کار خود پایان داد. در دوره سی و هفتم این جشنواره در بخش بهترین فیلم‌برداری، تندیس جشنواره و جایزه نقدی بهترین فیلم‌برداری به وحید بیوته برای فیلم داستانی «جبرئیل» اهدا شد. در بخش بهترین صدا تندیس جشنواره و جایزه نقدی به محمدحسین مهرجو و سید محمد کشفی برای صدای فیلم داستانی«خوناب» اهدا شد. در بخش بهترین فیلم‌نامه، تندیس جشنواره و جایزه نقدی به صمد علیزاده برای فیلم داستانی «ناهید» تعلق گرفت. در بخش بهترین فیلم‌نامه اقتباسی تندیس جشنواره و جایزه نقدی به محمدرضا مرادی برای فیلم داستانی «دوآل پا» اهدا شد. جایزه بهترین تحقیق و پژوهش در فیلم مستند به فرشته توکلی برای «فروغ کوچه بن‌بست» اهدا شد. جایزه بهترین کارگردانی انیمیشن به مونا عبدالله شاهی برای ی «آتش سرخ» اهدا شد. جایزه بهترین کارگردانی مستند به آرمان قلی‌پور دشتکی برای «فرزندان خونیار» رسید. جایزه بهترین کارگردانی فیلم تجربی به کمال کچوییان برای «آداپت» رسید. جایزه بهترین کارگردانی فیلم داستانی به مهیار ماندگار برای «اسب سفید بالدار» تعلق گرفت. جایزه ویژه هیات داوران به ایمان صالحی برای «ترس خود را جا به جا می‌کند» تعلق گرفت. جایزه بهترین فیلم کوتاه بخش ملی به حمیدرضا زبیر برای تهیه‌کنندگی «اسب سفید بالدار» رسید…

نظریه تاریخ گرایی جدید در سینما

محمد هاشمی

…تاریخ‌گرایی قدیمی مبتنی بر دیدگاهی درباره‌ی تاریخ است که بر اساس آن، تاریخ مکتوب، تصویری دقیق از رخدادهای واقعی است. چنین دیدگاهی فرض مسلم می‌پندارد که مورخان قادرند راجع به هر دوره‌ی تاریخی خاصی بی طرفانه دست به نگارش بزنند و حقیقت مربوط به آن دوره را به طور قطع بیان کنند. این مورخان همچنین قادرند از طریق شیوه‌های گوناگون تحلیل تاریخی، به چارچوب ذهنی یا جهان بینی یا عقاید هرگروه از افراد دست یابند. تاریخ‌گرایی نوین، برخلاف تاریخ‌گرایی قدیمی، با تأکید بر این که تاریخ یکی از جمله گفتمان‌های حائزاهمیت یکسان از قبیل جامعه‌شناسی و سیاست است و نیز از طریق بررسی دقیق نحوه‌ی تأثیرگذاری همه‌ی گفتمان‌ها (از جمله خود گفتمان تحلیل متن) در تفسیر متن، مدعی است نمونه‌ای از تحلیل متن در اختیار پیروانش قرار می‌دهد که بر ارتباط متقابل همه‌ی فعالیت‌های بشر تأکید می‌گذارد، به پیش داوری‌های خود اذعان دارد و در قیاس با تاریخ‌گرایی قدیمی و سایر رهیافت‌های تفسیری، فهم کامل‌تری از متن به دست می‌دهد. به اعتقاد ایشان تاریخ نباید صرفاً حکم اطلاعاتی پس‌زمینه‌ای برای تحلیل متن را داشته‌باشد و مضافاً آن که تاریخ هیچ‌گاه قادر به بازسازی عینی «واقعیت پیشین» نیست. تاریخ‌گرایی نوین، از این جهت که به ردّ تاریخ‌گرایی قدیمی می‌پردازد و نظریات ویژه‌ی خود راجع به تاریخ و تحلیل تفسیری را پی می‌افکند، نامی بامسمّاست که نخستین بار استیون گرینبلت در مقدمه‌ی مجموعه مقالاتی درباره‌ی رنسانس-که به سال ۱۹۸۲ در شماره‌ای از نشریه‌ی ژانر به چاپ رسید- به این رهیافت نقادانه اطلاق کرد…

کدام تکنولوژیهای فیلم در یک دهه آینده تعیین کننده اند؟

حمید احمدی لاری

…بیائید نگاهی به شرایط و احوال تکنولوژی‌های امروز بیاندازیم و ببینیم این فناوری‌ها برای صنعت فیلم و سازندگان، پخش کنندگان و مصرف کنندگان آن چه در چنته دارند. نمایشگاه بین المللی فناوریهای الکترونیک (CES)، اوائل سال 2020 در لاس وگاس برگزار شد. بیش از صد و هفتاد و پنج هزار بازدید کننده این نمایشگاه از آخرین فناوری‌هائی که توسط بیش از چهارهزار و چهارصد شرکت صنعت سینما در معرض دید قرار گذاشته شده بود، دیدن کردند. حالا که شور و هیجان رویداد فرونشسته و تبلیغات لازم صورت گرفته است اجازه بدهید به این تکنولوژی‌ها نگاهی بیندازیم.یکی از واژه های پر سر و صدای این روزها کیفیت 8K است و در این نمایشگاه دستگاه‌های تلویزیون فوق العاده‌ای از این نوع، و البته با قیمت‌های فوق‌العاده ارائه گردید. حتما متوجه شده‌اید که حس کردن و تشخیص تفاوت کیفیت و قدرت تفکیک تلویزیون‌های دیواری 55 اینچ 2K و 4K خانگی کار چندان ساده‌ای هم نیست، اما صفحه نمایش هشتاد و پنج اینچی، یا تلویزیون غول آسای نود و پنج اینچی سری Z سونی واقعا خارق العاده اند. در این نمایشگرها می‌توان تک تک موهای یک ببر بنگال را دید. از آن‌جا که خریداران تلویزیون‌های خانگی روز به روز بیشتر به خریدن صفحات نمایش بزرگتر گرایش نشان می‌دهند، کیفیت تصویر یک ضرورت عمده است چون کیفیت 1080 پیکسلی تلویزیون اچ‌دی، در این ابعاد واقعا بزرگ نابسنده است و در آن می‌توان دانه دانه‌های پیکسل تصویر را دید…

نقد سینمای جهان

گروه نویسندگان

«ارواح» اولین فیلم بلند عذرا دنیز اوکیای، فیلم‌ساز جوان ترکیه‌‌ای، از هرج‌ومرج و شورشی آغاز می‌شود که استانبول را در برگرفته و دامنه‌های آن به شکلی نمادین به شورش نسل جوان ترکیه علیه قراردادهای از پیش تعیین‌شده و فضای پلیسی حاکم بدل می‌شود. از ابتدا تا انتهای فیلم با همین فضای متشنج پس از قضایای مربوط به کودتا در سال ۲۰۱۶ روبه‌رو هستیم که داستان و فضای قصه را به هم مرتبط می‌کند و برش کوتاهی از زندگی دختر نوجوانی به نام «دیدم» را می‌بینیم که عاشق رقص است و در همان ابتدای فیلم به علت رقصیدن در هنگام کار اخراج می‌شود. همین صحنه اخراج که البته به‌شکل نه چندان پخته‌‌ای تصویر شده، جهان شخصیت اصلی‌اش (با علاقه‌ زیاد به رقص) را در برابر جهان اطرافش قرار می‌دهد: رؤیا (و جهان رؤیایی) در برابر واقعیت تلخ و خشن. از طرفی، فیلم در اغلب صحنه‌ها بر اساس موسیقی بناشده و فیلم‌ساز در بخش‌های بسیار زیادی از فیلم از موسیقی‌‌ای استفاده می‌کند که قرار است راوی شهر و فضایی باشد که داستان در آن اتفاق می‌افتد. از این رو فیلم به «کسی از گربه‌های ایرانی خبر ندارد» ساخته بهمن قبادی پهلو می‌زند که از این حیث – و همین طور روایت چند جوان علیه فضای بسته جامعه- با این فیلم پیوند تنگاتنگی دارد. فیلم‌ساز برای روایت فضای متشنج اطراف شخصیت اصلی‌‌اش از دوربین روی دست استفاده می‌کند و اغلب با دوربین بی‌قراری همراه هستیم که دائم در حال گردش در دنیای بسته اطراف و شخصیت سرگردان و حیرانش است…

اولین گاو؛ بهترین فیلم سال ۲۰۲۰ از نگاه منتقدان نیویورک

شروین طاهری – محمد زرینه

…طبیعت، قصه اولین‌هایی که شکل می‌گیرد و فقط و فقط، آن‌چه شرایط را از موقعیت تنازع بقا خارج می‌کند همیاری است. داستان اولین گاو شرح رفاقت و سوداگری است، قدری مانده به عصری که برق طلا طعم مالکیت را در ذائقه انسان‌ها جا بیندازد. کوکی به همراه گروهی از شکارچیان در جنگل سرگردان است، وظیفه آشپزی بر عهده اوست اما چون چیزی نمی‌یابد با او همانند یک بی‌مصرف برخورد می‌شود، در فرآیند پیدا کردن آذوقه او به مردی چینی که از دست روس‌ها می‌گریزد برمی‌خورد، با کمک کوکی دوستی عمیقی میان آن دو شکل می‌گیرد، آن‌ها برای گذران زندگی شیرینی پخته و می‌فروشند و با درآمد حاصل از آن خیال‌پردازی می‌کنند…! ورود گاو به داستان، کوکی و کینگ لو را از پناهگاه امنشان بیرون می‌کشد. این گاو ماده نیز مانند آن‌ها تنهاست. جفت حیوان و گوساله‌هایش در زمان انتقال به سرزمین‌های وحشی اورگن تلف شد‌ه‌اند. درست است که گاو به‌تنهایی کافی نیست، اما می‌تواند مقدمۀ دستیابی به ثروت، رونق، موفقیت و استقلال از طریق فروش غذا برای آن‌ها باشد. شاید «اولین گاو» فیلمی ساده به‌‌نظر برسد، اما همان‌طور که به‌آهستگی با تصاویرِ در امتداد رودخانه در جنگل اورگن پیش می‌رویم، ایده و مضمون‌های زیادی را به‌دقت بیان می‌کند. از میان تمام ایده‌ها، شخصیت چیف، کلید اصلی آینده‌ای موفق را در دست دارد، البته تنها در صورتی که از تمام فرصت‌های پیش‌رو حداکثر استفاده را بکنند و تمام دارایی‌شان را به‌خطر بیندازند؛ مانند بسیاری از آمریکایی‌های ادوارگذشته، کوکی و کینگ لو نیز در پی آن هستند شانسشان را برای ثروتمند شدن در آینده امتحان کنند و برای این کار مجبورند از هرآن‌چه دارند نهایت استفاده را ببرند…

سی سالگی گام معلق لک‌لک – تئو آنجلوپلوس

امید روحانی

…سه. سینمای آنجلوپلوس به شدت متکلف است، هم چون سینمای یانچو یا آنتونیونی در شکل ساده‌ترش و بسیار در پی کوشش برای یافتن زبانی خاص حاصل گرته‌برداری یا تأثیر یا الهام یا حتی تقلید از این‌جا و آن‌جا… از نوع عکاسی شهید ثالث‌وار تا حرکات ترکیبی دوربین یانچووار، از بازیگری متدوار هاروی کایتل و ویلم دافو گرفته تا بازیگری پوشیده‌تر ماسترویانی حاصل کارش با ویسکونتی. مثلاً تکلف، سنگینی دوربین و دوربینی که همیشه دیده می‌شد و اصرار بر دیده شدن دارد. اصرار آنجلوپلوس به رخ کشیدن دکوپاژ، جای گیری دوربین، حرکات تفصیلی مطنطن، اصرار بر بیرون کشیدن و تخلیه کامل بار بصری و توان بیانگری زبان تصویری‌اش در تک‌تک نماها، تماشای فیلم‌هایش را به تجربه‌ای سنگین بدل می‌کند. سینمای او دشوار نیست بلکه سنگین و معقد است. روحیه‌ای رمانتیک دارد. چیزی شبیه سمفونی‌های مالر آهنگساز، رمانتیسمی وابسته به انتهای قرن ۱۹. هرچند سرانجام حاصل ۴۰ سال فیلم‌سازی او را واجد زبانی تصویری کرده است؛ اما تأکیدهایش، اصرارش بر فهماندن مفاهیم معرفتی و فلسفی در کارهایش فیلم‌هایش را سنگین و دشوارنما کرده‌اند…

پیشنهاد سردبیر

خوش آمدید!

لطفا از طریق فرم زیر به حساب کاربری خود وارد شوید

بازیابی گذرواژه

لطفا جهت بازیابی گذرواژه، نام کاربری و یا ایمیل خود را وارد نمائید.

ورود / عضویت

Add New Playlist