فرهنگ منتخب ادبیات فانتزی – بخش چهارم

«فابل‌ها آن‌چه در ظاهر به نظر می‌رسند، نیستند؛ معلمان اخلاق در آن‌ها، موش‌ها و جانورانی چون یك گوزن كوچك‌اند. ما در سخنرانی‌ها خمیازه می‌كشیم اما با كمال میل به قصه‌های اخلاقی گوش می‌دهیم و در نهایت لذت، می‌آموزیم.»

ژان دو لافونتین

 

  • مقدمه‌ی مترجم

مطلبی كه در ادامه می‌خوانید، فصلی از كتاب جامع «فرهنگ منتخب آثار كودك و نوجوان» است كه با چهار ویرایش، چاپ شده. ادنا جانسون در سال 1935 به همراه كری ای. اسكات ، اولین ویرایش آن را منتشر كردند. وی در سال 1948 به همراه اولین آر. سیكلز، نسخه‌ی دوم و در سال 1959، به اتفاق سیكلز و فرانسیس كلارك سیرز، ویرایش نهایی را آماده كردند. كتاب حاضر(ویرایش چهارم) به قلم گروه اخیر، در سال 1970 به همت انتشارات هوتون میفلین منتشر شده است. این فرهنگ، در دست ترجمه است تا محققان و نویسندگان عرصه ادبیات كودك ایران نیز بتوانند به منبع ارزشمندی دسترسی پیدا كنند.
آن‌چه بیش از همه در این كتاب حائز اهمیت است، كتاب‌شناسی‌ پایان هر بخش است كه با در اختیار قرار دادن اطلاعات تفكیك شده، راه را برای محقق هموار می‌سازد. اگرچه این فرهنگ، منتخبی از آثار فانتزی را در خود جای داده است اما با بخش‌بندی مناسب و ذكر تبارشناسی هر عنوان، علاوه بر ارائه‌ی یك نمونه‌ی جامع و كامل از پژوهش در عرصه‌ی ادبیات فانتزی، بسیاری از اطلاعات پراكنده خواننده را نیز طبقه‌بندی می‌كند.
این روزها پس از چند تجربه‌ی كم و بیش موفق تألیف آثار فانتزی در سال‌های پیش- كه البته هنوز هم با جلدهای تازه ادامه دارند- شاهد انتشار آثار فانتزی مختلفی برای كودكان هستیم كه برخی قابل تأمل‌اند و برخی، تنها روی جلد، هیاهو و قیمت نجومی را از این دسته آثار به ارث برده‌اند. به هرحال امید است مطالعه‌ی بخش‌هایی از این فرهنگ «ساده» اما عمیق بتواند در راه پرمشقت پژوهشگرانی كه دستی در كار تألیف فرهنگ دارند و نیز نویسندگانی که در گونه‌ی فانتزی قلم می‌زنند چراغی روشن كند.

 

  • كتابشناسی

1– مجموعه‌های جهانی

The Book of Fables; illus. by Will Nickless. Frederick Warne, 1963. (Grades 4-6)
اگرچه بیشتر فابل‌ها متعلق به ازوپ هستند بخشی نیز، فابل‌های انگلستان، فرانسه، آلمان، روسیه و هند را شامل می‌شود كه در این كتاب طبقه‌بندی شده‌اند.

Green, Margaret, ed. The Big book of Animal Fables; illus. by Janusz Grabianski. Franklin Watts, 1965. (Grades 4-6)
این كتاب فابل‌های سرتاسر دنیا طی سالیان مدید از ازوپ تا جیمز تربر را شامل می‌شود كه به همت یك هنرمند لهستانی به زیبایی تصویرسازی شده است.
Montgomerie, Norah. Twenty-five Fable; retold and illus. by the author. Abelard-Schuman, 1961. (Grades 2-4)
این كتاب مجموعه‌ای از فابل‌های متفاوت با سبك‌های گوناگون از فرهنگ‌های مختلف است كه روایتی ساده و تصاویری درخور توجه دارد.

 

2- فابل‌های هند

‌ The Panchatantra. The Panchatantra; tr. From the Sanskrit by Arthur W. Ryder. University of Chicago, 1925. (Adult)
دكتر ریدر در پیشگفتار كتاب بیان می‌كند كه این ترجمه «برای افزایش آشنایی دقیق و لذت‌بخش با یكی از شاهكارهای جهان» انجام شده است. پانچاتانترا در زبان سانسكریت به معنای «پنج كتاب» است. هر كدام از این پنج كتاب، خود داستانی است كه با داستان‌های كوتاهی درهم بافته شده است. این شیوه بسیار شبیه ساختار «هزار و یك شب» است. این كتاب منبع مناسبی برای پژوهشگران ادبیات عامیانه محسوب می‌شود.

BidPai, The Tortois and the Geese, and Other Fables of Bidpai; retold by Maude B. Dutton; illus. by E. Boyd Smith. Houghton Mifflin, 1908, o.p. (Grades 3-4)
بنابر سنت، بید پای خردمندی هندی بود که در حدود سال 300 قبل از میلاد زندگی می کرده است.فشرده تمام حکمت و خرد وی در فابل‌ها‌یش قرار دارد. در قرون وسطی، «بیدپای» اشاره می کند به راوی فابل های حیوانات یا جمع آوری خود.

Gaer, Joseph. The Fables of India; illus. by Randy Monk. Little, Brown, 1955. (Grades 5-9)
قصه‌های حیوانات متفاوتی در این مجموعه گردآوری شده است. بازآفرینی‌هایی از سه مجموعه‌ی بزرگ: پانچاتانترا، هیتوپادشا و جاتاکا.

Jatakas. Jataka Tales; retold by Ellen C. Babbitt, illus. by Ellsworth Young. Appleton, 1912. (Grades 3-5)
فابل‌ها به طور کلی درباره‌ی حیوانات‌اند و بیشتر از یکی از کتاب‌های مقدس بودایی گرفته شده‌اند. این مجموعه از کلیات قصه‌های جاتاکا و به ویژه بیست داستان جاتاکا تأثیر پذیرفته است. شاید بتوان گفت این‌ها بهترین داستان‌های گفته شده راجع به بودا هستند.

Shedlock, Marie L. Eastern Stories and Legends; introduction by Anne Carroll Moore. E. P. Dutton, 1920. o.p. (Grades 4-6)
سی داستان از داستان‌های جاتاکا به قلم مشهورترین نویسندگان در این مجموعه گرد آمده‌اند. این نسخه بر اساس ترجمه‌ای از پالی و به قلم پروفسور تی. دبلیو. دیویس گردآوری شده است.

 

3– ازوپ

Aesop; Five Centuries of Illustrated Fables; selected by John J. McKendry. The Metropolitan Museum of Art, 1964 (Distributed by the New York Graphic Society).
این پژوهش برجسته‌ترین مجموعه تصویرسازی فابل‌ها را به نمایش می‌گذارد كه از كلیشه‌های چوبی قرن پانزدهم تا آثار آنتیو فراسكنی و جوزف لو را شامل می‌شود. هر تصویر با یك ترجمه مقارن همراه است كه از آثار ویلیام كاكستون تا ماریان مور را دربر می‌گیرد. این كتاب چشمگیر برای كودكان و بزرگسالان لذت‌بخش خواهد بود.

Aesop’s Fables; ed. And illus. with wood engravings by Boris Artzybashef. Viking 1933.(Grades 5-8)
متن این كتاب، شوخ طبعی ویرایش كروكسال در سال 1722 و جزئیات متحیركننده‌ی نسخه‌ی 1848 جیمز را تركیب می‌كند؛ گلچینی جذاب با شكلی ممتاز.
Aesop’s Fables; tr. By V. S. Vernon Jones; illus. by Arthur Rackham. Franklin Watts, 1968. (Grades 4-6)
پیشگفتار گیلبرت چسترتون، ارزش مضاعفی به این اثر بخشیده است.

Aesop’s Fables; ed. By John Warrington; illus. by Joan Kiddell-Monroe. E. P. Dutton, 1961 (Children’s Illustrated Classics). (Grades 3-5)
یك كتاب جذاب كه مشتمل بر بیش از دویست قصه‌ی عامیانه است.

Fables from Aesop; ed. By James Reeves; illus. by Maurice Wilson. Henry Z. Walck, 1962. (Grades 4-6)
مجموعه‌ای شامل پنجاه و دو فابل كه با نگاه تازه‌ای بازنویسی شده‌است.
The Fables of Aesop; Selected, Told Anew, and Their History Traced by Joseph Jacobs and Done into Pictures by Richard Heighway. Schocken, 1966.
منتخبی از فابل‌های معروف كه برای اولین بار در سال 1894 به چاپ رسیده است. این چاپ هنوز موجود است.

 

4– فابل‌های فرانسه

La Fontaine, Jean de. Fables of La Fontaine; tr. By Marianne Moore. Viking, 1954. (Adult)
این ترجمه‌ی تازه از فابل‌ها به قلم یك شاعر آمریكایی، یك دستاورد ادبی مهم است. خانم مور با وفاداری به منابع اصلی، حال و هوای قصه‌ها را با بذله‌گویی‌ها و زیبایی‌شناسی خاص خود، عوض كرده است.

La Fontaine, Jean de. The Rich man and the Shoemaker; illus. by Brian Wildsmith. Franklin Watts, 1965. (Grades 1-3)
قصه‌ی قدیمی پینه‌دوزی كه آوازخواندن برایش مهم‌تر از پول درآوردن است. همچنین قصه‌های دیگری چون شیر و موش، باد شمال و خورشید و خرگوش و لاك‌پشت. هر چهار داستان، به روش جذاب ویلداسمیت و با رنگ‌های تندی تصویرسازی شده‌اند.

 

5- فابل‌های روسیه

Garshin, V. M. The Traveling Frog; tr. From the Russian by Marguerite Rudolph; illus. by Jerry Pinkney. McGraw-Hill, 1966.
یك فابل قدیمی راجع به یك قورباغه‌ی مغرور و گرسنه كه با جزئیات فراوان به قلم نویسندگان سرشناس روس بازنویسی شده است.

Krylov, Ivan Andreevich. 15 Fables of Krylov; tr. By David Pascal. Macmillan, 1965. (Grades 5-7)
كودكان انگلیسی‌زبان اكنون می‌توانند از شوخ طبعی‌های پرمعنی و حال و هوای طنزآمیز قصه‌های عامیانه‌ی روسی لذت ببرند.

 

6– فابل‌ در كتاب‌های مصور

Aesop. The Hare and the Tortoise; pictures by Paul Galdone. McGraw-Hill, 1962. (Grades 1-3)
یك كتاب مصور دلپذیر.

Aesop. The Miller, His Son, and Their Donkey; illus. by Roger Duvoisin. McGraw-Hill, 1962. (K-Grad 2)
قصه‌های متحیركننده‌ای از میلر، كسی كه تلاش می‌كرد تا همه‌ی اطرافیانش را شاد كند. عاقبت او با نهایت شرمندگی می‌فهمد كه هیچ كس را خوشحال نكرده است و سرانجام عنترش را در یك معامله از دست می‌دهد. این كتاب به زبان‌های فرانسوی، لاتین و اسپانیایی ترجمه شده است.

The Baby’s Own Aesop; illus. by Walter Crane. Fredrick Warne, n.d. (K-Grade3) o.p.
فابل‌های خلاصه شده‌ای كه به همت هنرمندی به نظم درآمده‌است. تصاویر این مجموعه با استفاده‌ای كه از خطوط، رنگ‌ها و الگوها به عمل آورده، بسیار جالب به نظر می‌رسد.

Anderson, Paul. The Fox, the Dog, and the Griffin; illus. by Laszlo Kubinyi. Doubleday, 1966. (Grades 3 and up)
یك فابل قرن نوزدهمی به همراه تصاویری كه یادآور كلیشه‌های قدیمی و مملو از شوخی‌ها و بذله گویی‌های معاصر است.

Brown, Marcia. Once a Mouse… A Fable Cut in Wood. Charles Scribner’s Sons,1961. (K-Grade 3)
یك فابل كهن هندی كه به طرز شورانگیزی به قلمهیتوپادسا بازنویسی شده است. این اثر در سال 1962 برنده‌ی مدال كالدكات شده است.
Chaucer, Geoffrey. Chanticleer and the Fox; illus. by Barbara Cooney. Thomas Y. Crowell, 1958. (Grades 1-3)
اقتباسی از «قصه‌ی كشیش تارك دنیا» ی چاوسر كه به دنبال اقتباسی از فابل « روباه و خروس» ازوپ آمده و در كتاب مصور زیبایی به چاپ رسیده است. این اثر در سال 1959 برنده‌ی مدال كالدكات شده است.

Ciardi, John. John J. Plenty and Fiddler Dan; illus. by Madeleine Gekiere. J. B. Lippincott, 1963. (Grades 4-6)
فابل منظوم تازه‌ای بر اساس «ملخ و مورچه‌ها» كه پایان غیرمنتظره‌ای پیدا كرده است.

Daugherty, James. Andy and the Lion; adapted and illus. by James Daugherty. Viking, 1938. (Grades 1-3)
یك بازنویسی شورانگیز و مدرن از فابل «شیر و موش» ازوپ و قصه‌ی «اندركلس و شیر»؛ اسطوره‌ی مشهور یونانی.

D’Aulaire, Ingri and Edgar Parin. Don’t Count Your Chicks. Doubleday, 1943. (Grades 1-3)
تصاویر تمام صفحه‌ی دی آئولیرس، این اقتباس از «دختری كه شیر را به زمین ریخت» را متمایز می‌سازد.

Joyce, James. The Cat and the Devil; illus. by Richard Erdoes. Dodd, Mead, 1964. (Grades 1-3)
این فابل مدرن، به همت جیمز جویس در سال 1936 در قالب نامه‌ای برای پسر بزرگش؛ استفان جویس نوشته شده است.

Massie, Diane. A Turtle and a Loon; illus. by the author. Atheneum, 1965. (Grades 1-3)
مجموعه‌ای منظوم از فابل‌های بامزه.

Showalter, Jean B. The Donkey Ride; illus. by Tomi Ungerer. Doubleday, 1967.
قصه‌ای راجع به یك پدر مستبد، سین جیم پسر و یك میمون مقاوم كه به این‌جا منتهی می‌شود:«تو نمی‌توانی همه را خوشحال كنی. بعضی از مردم هیچ‌وقت شاد نمی‌شوند.»

Werth, Kurt. The Monkey, the Lion and the Snake; retold and illus. by Kurt Werth. Viking, 1967.
این بازنویسی از قصه«از سر نمك نشناسی» از گستا رمانروم اقتباس شده، كه به همت راهبان قرون وسطی به ثبت رسیده است.

 

7– منابعی برای پژوهشگران

Fables from Incunabula to Modern Picture Books; a selective bibliography; compiled by Barbara Quinnam of the Children’s Book Section of the Library of Congress. Government Printing Office, 1966.
این كتاب در مورد فابل‌های موجود در كتابخانه‌ی كنگره آمریكا تهیه شده است. این كتابشناسی حاوی یادداشت‌های تاریخی و نقدهای متعددی بر فابل‌های هند، ازوپ، لافونتین و كریلوف است؛ اثری ارزشمند برای پژوهشگران ادبیات كودك.

آخرین مقالات منتشر شده

تازه‌ها

نامزدهای «ساترن 2021» معرفی شدند «جنگ ستارگان» با کسب 12 نامزدي پيشتاز علمي تخيلي و فانتزي‌هاي سال چهل و ششمین دوره‌ی جوایز ساترن اسامی نامزدهایش را از سوی آکادمی فیلم‌های

ادامه مقاله »

تازه ها

خانه‌ی اژدها ساخته می‌شود به نقل از الجزیره، شبکه‌ی اچ بی او که تهیه کننده سریال «بازی تاج و تخت» است، سریال جدیدی با نام «خانه اژدها» را در همان

ادامه مقاله »

تازه ها

نویسنده «هری‌پاتر» کتاب جدید منتشر می‌کند «جی. کی. رولینگ» خالق دنیای جادویی «هری‌پاتر» پاییز آینده دومین کتابش در ژانر کودک را همزمان در ۲۰ کشور جهان منتشر می‌کند. به گزارش

ادامه مقاله »

داستان «کاف»

ظل آفتاب ظهر چهارشنبه باباعلی صَفَر به درخواستِ نعش جَنگو کنار حوض چوسه ایستاده بود و اطراف را نگاه می‌کرد. جَنگو سی سال بعد مرگش سه روز بود که از

ادامه مقاله »

خوش آمدید!

لطفا از طریق فرم زیر به حساب کاربری خود وارد شوید

بازیابی گذرواژه

لطفا جهت بازیابی گذرواژه، نام کاربری و یا ایمیل خود را وارد نمائید.

ورود / عضویت

Add New Playlist