گاه نامه ویکی تماس شماره 161 – ویکی فانتزی

منتشر شده در 3 تیر 1400
گاه نامه ویکی تماس شماره 161 -فانتزی شماره 16

فهرست گاه نامه ویکی تماس شماره 161 – ویکی فانتزی

نگاهی بر آنچه در این شماره خواهید خواند

آتش حلقه ها

مسعود ملک‌یاری

در میراث فرهنگی بشر، اسطوره‌ها و افسانه‌ها قدمتی دوچندان دارند. این روایات، مستقیم و یا غیرمستقیم، برای پاسخگویی به سؤالات ازلی-ابدی بشر (سؤالاتی از این دست که از کجا آمده‌ایم و مقصود از آفرینش انسان چه بوده) پدید آمده‌اند. پاسخ‌های خلق شده برای ایم پرسش‌ها، بیشتر در قالب روایات و شرح اعمال و رفتار اساطیر و موجودات پری‌وار و به شکل افسانه‌های پریان، پا به زندگی بشر گذاشته‌اند.بنا بر دیدگاهی، افسانه‌ها، پاسخ جمعی یک قوم به پرسشی هستند. از دعوای هواداران کاسیرر و استروس مبنی بر اینکه خلق اسطوره،‌ محصول یک ذهن پیش منطقی (pre-logical) است یا نه که بگذریم، به این واقعیت می‌رسیم که افسانه‌ها در زمان ما لااقل همچنان خاصیت سرگرم کنندگی خویش را دارند و از آنجا که ذهن بشر از دو جنبه‌ی ادراکی و عاطفی ترکیب شده است، تا روزی که عواطف بر طبع بشر حکم‌فرماست، آدمی از گفتن و شنیدن افسانه لذت می‌برد.اما جدای از این ویژگی، بازآفرینی اساطیر و افسانه‌ها، همچنان راهی برای پاسخ به پرسش‌های بی‌جواب انسان، و رهایی او از بیم‌ها و رنج‌هایش شناخته می‌شود. بنابراین، بازآفرینی شخصیت‌های سحرآمیز متعلق به فرهنگ عامه در ادبیات داستانی و نمایشی می‌تواند هم جنبه‌ی سرگرم کننده داشته باشد و هم بر جامعه تأثیر بگذارد. ضمن اینکه بازآفرینی افسانه‌های کهن می‌تواند باورهای کهنه را با توجه به خاستگاه خود، تغییر داده و شکل جدیدی به آن‌ها بدهند…

تازه ها

حسن محمدهاشم

نوجوان برای رشد و تکمیل شخصیتش، نظر به قهرمان دارد. قهرمانِ فانتزی و خیالی، شخصیت خیال پرداز می‌سازد و قهرمان‌هایی که زندگی ملموس و تجربه‌های واقعی دارند؛ «خلاقیت» و «توانایی حل مشکل» را می‌آموزند. مجموعه ۱۳ جلدی «ماجراهای ناگوار» که در ایران با نام «بچه‌های بدشانس» نیز ترجمه شده‌ است؛ سه قهرمان از گروه دوم دارند: دو نوجوان و یک کودک که به تازگی یتیم شده‌اند و درگیر مشکلات ریز و درشت «زندگی واقعی»نوجوان برای رشد و تکمیل شخصیتش، نظر به قهرمان دارد. قهرمانِ فانتزی و خیالی، شخصیت خیال پرداز می‌سازد و قهرمان‌هایی که زندگی ملموس و تجربه‌های واقعی دارند؛ «خلاقیت» و «توانایی حل مشکل» را می‌آموزند. مجموعه ۱۳ جلدی «ماجراهای ناگوار» اثر دنیل هنلر که در ایران با نام «بچه‌های بدشانس» نیز ترجمه شده‌ است؛ سه قهرمان از گروه دوم دارند: دو نوجوان و یک کودک که به تازگی یتیم شده‌اند و درگیر مشکلات ریز و درشت «زندگی واقعی».شرکت نت فلیکس در سال ۲۰۱۷ سریالی از روی این مجموعه داستان با بازی جیم کری تولید و پخش کرده است…

داستان «دستی در باغچه»

مایکل دبلیو. کالرک | شکیبا محب‌علی

خُب، نمی‌دانم آن موقع چه فکری می‌کردم. یک موقعیت غیرمعمولی بود و معمولاً هیچ واکنش عادی‌‌ای نسبت به موقعیت‌های غیرمعمولی وجود ندارد. شاید کسی آن بیرون برای غیرمعمول‌ها روالی عادی‌ داشته باشد، اما من ندارم. فکر می‌کردم، خُب، اولین چیزی که به فکرم رسید این بود که یک نفر در خاک نرم باغچه می‌خوابد. آره و همه‌ی قسمت‌های دیگر بدنش را می‌پوشاند به جز دستش. شما تخت‌خواب-خواب، محرک-پاسخ را می‌شناسید. نه یک روال عادی و معمول، اما طبیعی. من مدل محرک-پاسخ را وقتی دکترها انجام می‌دهند، دوست دارم. برایم یک بازی مفرح است. به نظر می‌رسد دکترها هم آن را دوست دارند. با برخی از پاسخ‌هایم باعث می‌شدم آن‌ها لبخند بزنند. هیچ‌وقت مطمئن نبودم که دقیقاً چه چیزی باعث می‌شود لبخند بزنند، بنابراین چیزهای مختلف را امتحان می‌کردم. هیچ روال عادی‌ای برای غیرمعمول‌ها وجود ندارد. نوعی کشف و شهود بود، شبیه یک ماموریت اکتشاف. من صحبت کردن با مردم را دوست دارم، اگرچه کسی دوست ندارد با من صحبت کند. هرگز این موضوع را درک نکردم.من همیشه به آدم‌های دیگر علاقه داشتم، چرا آن‌ها علاقه‌ای به افکار من ندارند؟ به همین دلیل است که دوست دارم با دکترها صحبت کنم. آن‌ها همیشه به آنچه که من فکر می‌کنم و می‌گویم علاقه دارند. روثی می‌گوید باید علاقه داشته باشند؛ این کارشان است…

ده سال با بازی تاج و تخت

پگاه خدادی

…بدون شک یکی از مهم‌ترین پیام‌های سریال «بازی تاج‌و‌تخت» همین است – این که نا‌توانایی‌های جسمی افراد ارزش و توانایی‌های دیگر آن‌ها را تعریف نمی‌کند. در جهان «نغمه‌ی آتش و یخ» کم نیستند افرادی که به نوعی دچار معلولیت شده و یا معلول به دنیا آمده‌اند، و با این حال می‌بینیم که بعضی از این شخصیت‌ها چگونه با پیدا کردن راه‌هایی برای غلبه بر معلولیت خود تبدیل به تأثیر‌گذار‌ترین شخصیت‌های سریال می‌شوند. یکی از بهترین نمونه‌های این شخصیت‌ها تیریون لنستر است که با جثه‌ای کوچک و اندامی ناقص به دنیا آمده و تمام زندگی‌اش به همین دلیل مورد تحقیر و آزار قرار می‌گیرد. اما می‌بینیم که تیریون چطور با مطالعه و بالا بردن سطح دانش و آگاهی خود تبدیل به شخصیتی می‌شود که به فرمانروایان مشاوره می‌دهد و در مهم‌ترین وقایع داستان ایفای نقش می‌کند.نمونه‌ی دیگر برندون استارک است که در کودکی توانایی راه رفتن را از دست می‌دهد و ما در طول سریال شاهد جدال او برای غلبه بر این ناتوانی و تلاش برای توانمند‌تر شدن هستیم، و در نهایت می‌بینیم که «برندون شکسته» چگونه بر مسند پادشاهی می‌نشیند. «بازی تاج‌و‌تخت» به ما نشان می‌دهد که معلولیت محدودیت نیست و به قول لرد وَریس «حتی کوچک‌ترین انسان‌ها هم گاهی می‌توانند سایه‌ی بسیار بزرگی داشته باشند.» برای یافتن مصداق این حقیقت در دنیای خودمان کافی است نگاهی بیندازیم به افراد بی‌شماری که با وجود معلولیت در صحنه‌ی هنر و ادبیات جهان و میدان‌های ورزشی نقش‌آفرینی کرده‌اند، و هم‌چنین استیون هاکینگ، دانشمند نشسته بر صندلی چرخ‌دار که خود قادر به حرکت نبود، اما نظریه‌هایش درباره‌ی علم فیزیک جهان را تکان داد…

گاه نامه ویکی تماس شماره 161 - ویکی فانتزی 1 - 58886
گاه نامه ویکی تماس شماره 161 - ویکی فانتزی 2 - 58886

مجله اینترنتی ویکی تماس

شماره 161 – ویکی فانتزی
نسخه کامل گاه‌نامه را از اینجا تهیه نمائید

خدایان زمستان – بخش دوم

امیر یغمایی

…نه‌تنها در نورس بلکه شاید میان اساطیر تمام ملل کمتر ایزدی را بتوان همانند لوکی یافت. لوکی شخصیتی است آشکارا شرور و شیطان‌صفت که نیرنگ‌هایش بارها موجب آسیب به خدایان شده است اما درعین‌حال در موقعیت‌های گوناگون آنها را از دردسرهایشان نیز نجات می‌دهد. نکته جالب اینجاست که حتی شرارت‌های لوکی نیز اغلب در انتها به نفع خدایان تمام می‌شود که شاهد این ادعا گراز طلایی فریر، چکش تور و اسب هشت پای اودین (اسلپنر) است که لوکی به جبران خطایش در چیدن موهای همسر تور (سیف) برای خدایان به ارمغان می‌آورد. لوکی به دلیل ماهیت شرورش حضور پررنگی در داستان‌های اساطیری نورس دارد اما مهم‌ترین حضور او مربوط به دو واقعه است، اول توطئه مرگ بالدر که پیش‌تر از آن گفتیم و دوم رگناروک که به‌نوعی حاصل انتقام لوکی از خدایان به‌خاطر مجازات دردناکش است. در ادامه از رگناروک به‌تفصیل سخن خواهیم گفت اما لازم است پیش از آن درباره خانواده لوکی که نقش اصلی در فرجام خدایان را دارند صحبت کنیم. لوکی پس از وصلت با غول زنی به نام آنگربودا صاحب سه فرزند می‌شود: ماری عظیم‌الجثه به نام یورمانگاند، گرگی غول‌پیکر به نام فنریر و دختری شیطان‌صفت به نام هِل، اودین که با نوشیدن از چشمه میمیر دانش آینده‌بینی یافته می‌داند فرزندان لوکی تبدیل به دشمنان اصلی آسگارد می‌شوند در نتیجه به خدایان دستور می‌دهد تا این سه کودک را از نزد آنگربودا بربایند سپس اودین یورمانگاند را به دریای میدگارد می‌افکند و مار در آنجا به دور زمین حلقه می‌زند و کشتی‌هایی را که بیش از حد از خشکی دور می‌شوند با ضرباتش غرق می‌کند…

عمه جادوگر من

محمدرضا شمس

…عمه پانیذ من یک جادوگر است، اما نه از آن جادوگرهای زشت دماغ دراز که سوار جارو می‌شوند و خنده‌های چندش‌آور می‌کنند. عمه پانیذ من یک جادوگر امروزی است که به جای جارو سوار موتور۱۰۰۰ می‌شود و کلاه کاسکت به سر می‌گذارد و عینک مخصوص موتورسواری به چشم می‌زند.عمه پانیذم بچه ندارد و مرا به فرزند خواندگی قبول کرده است. خانواده‌ی ما شلوغ و پرجمعیت است. ما سه خواهر و سه برادریم که با مادر و پدر و مادر بزرگ مادریم روی هم نه نفر می‌شویم. من بچه‌ی آخری یا به قول مادرم ته تغاری‌ام. برای همین عمه مرا به فرزندخواندگی قبول کرده است که باری از روی دوش پدرم بردارد.شب است. همه دور سفره نشسته‌ایم و شام می‌خوریم. من مهمان مادرم این‌ها هستم. عمه پانیذ نیامده است. باید به جلسه‌ی مهم جادوگرها می رفت که سالی یک بار همین موقع برگزار می‌شود.مادرم آش ترخینه درست کرده است. سیرابی هم تویش ریخته. آش ترخینه‌ی مادرم میان فامیل و در و همسایه خیلی طرفدار دارد. هرکس خورده، عاشقش شده. خیلی خوشمزه است….

دنیای فانتزی

شهروز بیدآبادی مقدم

…برای بسیاری از خوانندگان، ادبیات نیاز ضروری فرار از واقعیت را رفع می‌کند تا به این شکل بتوانند مشکلات روزمره‌ی زندگی را تحمل کنند. داستان‌ها می‌توانند ذهن خوانندگان را از موضوعات دیگر دور کنند حتی وقتی شخصیت‌های خلق شده در دنیایی شبیه به دنیای خودمان زندگی می‌کنند و در مورد شرایط انسانی حرف می‌زنند.در ژانر فانتزی چنین اثری حتی بارزتر است. نویسندگان فانتزی، تنها با قدرت تخیل و فارغ از قوانین علمی و دست و پا گیر، جهانی ویژه‌ی خودشان خلق می‌کنند و با استفاده از آن، درونمایه‌‌های مختلفی را کشف می‌کنند؛ جهانی که اژدهایان در آسمانش می‌جنگند، دیپلمات‌های فضایی سعی در حفظ صلح بین سیارات دارند و موجودات عجیب و غریب در کنار هم روی زمین زندگی می‌کنند…

فرهنگ منتخب ادبیات فانتزی – بخش پنجم

مسعود ملک‌یاری

مطلبی که در ادامه می‌خوانید، بخش دیگری از کتاب جامع «فرهنگ منتخب آثار کودک و نوجوان» است که با چهار ویرایش، چاپ شده است. ادنا جانسون در سال ۱۹۳۵ به همراه کری ای. اسکات ، اولین ویرایش آن را منتشر کردند. وی در سال ۱۹۴۸ به همراه اولین آر. سیکلز، نسخه دوم و در سال ۱۹۵۹، به اتفاق سیکلز و فرانسیس کلارک سیرز، ویرایش نهایی را آماده کردند. کتاب حاضر(ویرایش چهارم) از گروه اخیر، در سال ۱۹۷۰ به همت انتشارات هوتون میفلین منتشر شده است. این فرهنگ، در دست ترجمه است تا محققان و نویسندگان عرصه‌ی ادبیات کودک ایران نیز بتوانند به منبع ارزشمندی دسترسی پیدا کنند.آن‌چه بیش از همه در این کتاب حائز اهمیت است، کتاب‌شناسی‌ پایان هر بخش است که با در اختیار قرار دادن اطلاعات تفکیک شده، راه را برای محققان هموار می‌سازد. اگرچه این فرهنگ، منتخبی از آثار کودک و نوجوان را در خود جای داده است اما با بخش‌بندی مناسب و ذکر تبارشناسی هر عنوان، علاوه بر ارائه یک نمونه جامع و کامل از پژوهش در عرصه ادبیات کودک و فانتزی، بسیاری از اطلاعات پراکنده‌ی خواننده را طبقه‌بندی می‌کند.دراین قسمت با توجه به حجم بالای مدخل‌ها تنها به ذکر عنوان قصه‌ها و کلیات مفاهیم و موضوعات مطرح شده در آن‌ها، نحوه‌ی گردآوری و توضیحی راجع به گردآورندگان اکتفا شده است. ضمناً به دلیل محدودیت فضا در این قسمت به مروری بر قصه‌های عامیانه‌ی آلمان می‌پردازیم و چنان‌چه عمری باقی بود به ترتیب ترجمه ی بررسی قصه‌های عامیانه فرانسه، انگلستان، ایرلند، اسکاتلند، اسپانیا، ایتالیا، روسیه، جمهوری چک(چکسلواکی)، هلند، لتونی، فنلاند، کشورهای حوزه اسکاندیناوی، چین، ژاپن، هند، ترکیه، ارمنستان، استرالیا، کانادا، آمریکا، مکزیک، آمریکای جنوبی، جزایر هند غربی، اتیوپی و … را تقدیم خواهیم کرد…

پیشنهاد سردبیر

خوش آمدید!

لطفا از طریق فرم زیر به حساب کاربری خود وارد شوید

بازیابی گذرواژه

لطفا جهت بازیابی گذرواژه، نام کاربری و یا ایمیل خود را وارد نمائید.

ورود / عضویت

Add New Playlist