کاربرد رمزارز و بلاکچین در کسب و کار

در نظر بگیرید که در معاملات و مبادلات تجاری، نهاد‌های ناظر و مجری در کشور به چه میزانی هستند. برای دریافت مجوز کسب‌وکار‌، چه تعداد نهاد نظارتی وجود دارد و تا چه اندازه در روند صدور مجوز به صرف وقت و هزینه می‌انجامد. چه تعداد دستگاه‌های اجرایی در امر صادرات و واردات کالا وجود دارند. فرایند خرید و فروش تا چه اندازه دستخوش درگیری‌های ستادی و اجرایی و قانونی و پولی و بانکی می‌باشد و چه کنترل‌هایی صورت می‌گیرد. با ورود رمزارزهایی چون بیت‌کوین‌، خریدار و فروشنده ارتباط مستقیمی برقرار می‌کنند و بانک‌ها و دستگاه‌های ناظر و اجرایی و ستادی به خودی خود حذف می‌شوند. همه‌چیز بین خریدار و فروشنده شفاف می‌گردد. بدیهی است‌، مبادلات تجاری سرعت گرفته، صادرات و واردات تسهیل شده و بسیاری موانع مرتفع می‌گردد. دیگر از نهادهای دست‌وپاگیر خبری نیست و صرفاً نقش نظارتی و حمایتی خواهند داشت نه این‌که خود بازیگر و بازیگردان میدان کسب‌وکارها باشند. به‌این‌ترتیب، مداخله‌ی دستگاه‌های دولتی رنگ می‌بازد و شفافیت‌ها جایگزین دستورها می‌شود. پس درواقع، این اتفاق برای تجارت می‌تواند خیلی جذاب باشد. امروز بسیاری از تجار و بازرگانان در سراسر دنیا به‌جای این‌که از ارز‌های رایج دولتی استفاده کنند یا در معاملاتشان از سوییفت استفاده نمایند، به‌صورت خیلی شفاف از رمزارز‌ها بهره می‌برند. رمزارزهایی چون «تتر « که مبنایی یک دلاری دارد و هر روزه با ارقامی از صد و شصت میلیارد دلار تا سیصد یا چهارصد میلیارد دلار در جهان نقل‌وانتقال می‌یابد. این ارقام نشان از این دارد که بخش عمده‌ای از نقل‌وانتقال‌های تتر مربوط به فعالیت‌های تجاری و بازرگانان کشور‌های مختلف است‌. البته در ایران هم رد پای این جابجایی‌های رمزارزها دیده می‌شود. نکته‌ی مهمی که باید به آن اشاره کرد این است که با توجه به شرایط تحریم‌های ظالمانه‌ی کشورمان، می‌توانیم انتظار داشته باشیم از فناوری بلاکچین به بهترین شکل برای حل مشکلات در پیمان‌های دوجانبه یا چندجانبه‌ای که مبتنی بر فناوری بلاکچین هستند، استفاده شود. چرا که مبادلات بانکی و مالی ایران و سایر کشور‌ها مورد تحریم است و پیمان‌های دوجانبه یا چندجانبه هم به اصطلاح از مدار بازی خارج شده و کارکرد اصلی خود را ندارند. لذا می‌توان انتظار داشت که رمزارز‌ها و فناوری بلاکچین به‌عنوان یک کمک‌کننده و تسهیل‌گر در کنار هم قرار می‌گیرند تا علاوه بر این‌که پیمان‌ها منعقد گردند، اسناد میان طرفین مبتنی بر فناوری اطلاعات مبادله گردد‌، و در عین‌حال کلیه مبادلات بر مبنای رمزارز‌های مورد توافق طرفین خواهد بود‌، یعنی دو طرف مبادله‌، به‌جای این‌که از ارز ملی یا ارز‌های واسطه مانند «دلار یا ین» استفاده نمایند، از رمزارزی که توافق کرده‌اند استفاده نمایند. هر چند در حال حاضر، کشورهای متعددی که تحریم هم نیستند، به دنیای رمزارزها و بلاکچین قدم گذاشته‌اند. به‌طوری‌که‌، درحال حاضر 40 شرکت نفتی و چهل بانک در دنیا برای مدیریت تجارت نفت جهان، کنسرسیومی تشکیل داده‌اند و پلتفرمی را راه‌اندازی کرده‌اند تا در صورت محدودیت‌های مالی و نقل‌وانتقال پول یا مناقشات سیاسی میان برخی کشور‌ها، کنترل پروژه‌های نفتی بسیار سودآور، از تیررس آنان خارج شود.
به‌عنوان مثال، شرکت نفتی توتال فرانسه می‌تواند دفتری در کره‌ی جنوبی اختیار کرده، از کره با کشور عمان وارد پیمان شده و پروژه‌ی نفتی را در قطر اجرا نماید. درعین‌حال نیاز دارد که بانکی را که ممکن است شعب مختلفی در سراسر دنیا داشته باشد، به منظور نقل‌وانتقال‌های فراوان پول دراختیار داشته باشد. در چنین شرایطی است که می‌شود انتظار داشت به جای جابه‌جایی‌های عظیم پولی با کارمزدهای بسیار بالا‌، تأخیر‌های فراوان‌، بوروکراسی و استهلاک در سیستم‌ها، فناوری بلاکچین جایگزین گردد و پول، جایش را به رمزارز بدهد.
لازم به توضیح است که متأسفانه تا به امروز سیاست‌های کلی کشور به گونه‌ای بوده که نگاه‌ها نسبت به فناوری‌های نوین غالباً منفی بوده است. در مورد اینترنت این تجربه را داشتیم‌، در مورد شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های پیام‌رسان مبتنی بر اینترنت هم تجربه‌ی نگاه‌های منفی سیاست‌گذاری‌ها را داشتیم. اخیراً هم شامل حال رمزارزها شده است. چالش‌هایی که برای فناوری ایجاد می‌شود و سد راه فناوری می‌شوند، عملاً کارکردی برای آینده نخواهند داشت و فقط هزینه‌های زیادی را به کشور تحمیل نموده، سرمایه‌گذاری‌ها را به حداقل می‌رسانند. سرانجام هم، در سال‌های آتی با فراگیر شدن رمزارزها، مجبور خواهیم شد با سرافکندگی به ابزار خارجی متوسل شویم‌، کمااین‌که امروز داریم «تلگرام» را فیلتر می‌کنیم بدون آن‌که توانسته باشیم رسانه‌های بومی مانند «بله» را جایگزین نماییم. در عوض آحاد مردم به سمت واتس‌اپ و اپلیکیشن‌های دیگر سوق یافتند و قطعاً با فیلتر نمودن اینستاگرام هم به‌دنبال جایگزین‌های خارجی خواهند بود تا روبیکا و اپلیکیشن‌های بومی. جهان فناوری، مرز‌های جغرافیایی را درنوردیده است و مرز‌های اقتصادی و ارتباطی افراد را نیز در می‌نوردد. پس زمانی که زمین بازی و نحوه‌ی بازی عوض می‌شود لازم است که سیاست‌های کلی کشور هم تغییر نماید، به ویژه در حوزه‌ی فناوری‌.

 

  • کاربرد فناوری بلاکچین در زنجیره‌ی مالی و زنجیره‌ی ارزش

تمام اتفاقات در حوزه‌ی فناوری، بر اساس نیاز بشر رخ داده است. به‌طور مثال، در سده‌ی 1400 میلادی سرعت انتقال دانش بسیار پایین بود و افراد دوست داشتند از طریق انتقال دانش با خرافات و باورهای غلط مقابله کنند. راه حل سنتی این مشکل، نگارش کتاب‌ها و دست‌نویس‌ها بود. اما راهکار انتقال سریع‌تر دانش در آن زمان، اختراع ماشین‌های چاپ بود. در نتیجه، فعالیت‌های انسانی در فرایند چاپ و نشر کتاب، کم‌رنگ‌تر و به ماشین‌ها سپرده شد. در سده‌ی 1800 میلادی، بحث سرعت پایین تولید ادوات و محصولات مطرح بود. لذا برای افزایش تولید در حجم انبوه، ماشین‌آلات و تجهیزات تولیدی به‌کار گرفته شد و باز نقش انسان در فرایند تولید کم‌رنگ‌تر شد. در دهه‌ی 1990 میلادی انتقال اطلاعات بین افراد به کندی انجام می‌شد. لذا وسایل و امکاناتی نظیر کامپیوتر و اینترنت به‌وجود آمد و مجدداً فرایندهای انسانی از این روند حذف شد.
در سال‌های ابتدای 2000 میلادی، در بحث اطمینان‌سازی بین خریدار و فروشنده، اعتماد به نقش واسطه‌گری به‌وجود آمد. به‌طور مثال، اگر کسی بخواهد خانه‌ای را در محله‌ای اجاره کند، به‌طور مستقیم به منزل ساکنین آن محله مراجعه نمی‌کند، بلکه از طریق افراد آشنا به این حوزه، یعنی بنگاه معاملاتی، کار خود را پیگیری می‌نماید. اما بعد از مدتی این واسطه‌ها ممکن است مراقبت و کنترل بیشتری بر فعالیت‌های اقتصادی داشته و منجر به فساد در معاملات اقتصادی شوند. لذا باید بین سرمایه‌گذار و سرمایه‌پذیر اعتماد ایجاد شده و این واسطه‌ها از جریان بازی حذف شوند. در یک کلام باید سیستمی را جایگزین کنیم که به‌جای روش‌های سنتی ایجاد اعتماد بنشیند و درست و بدون غرض، عمل کند. لذا فناوری بلاکچین ایجاد شد. این سیستم یا نظام، مبتنی بر ماشین‌هایی است که درست و بدون غرض و بدون این‌که از فردی فرمان‌برداری کنند، تراکنش‌های اقتصادی را به‌طور صحیح و کامل انجام می‌دهند. دو مزیت عمده‌ی حاصل از بلاکچین، اعتمادزایی در خصوص صحت تراکنش‌ها و اعتمادزایی به انجام تعهدات است، همان‌طور که از اینترنت انتظار داشتیم تبادل اطلاعات را تسریع بخشد، در مورد بلاکچین نیز علاوه بر تبادل اطلاعات، صحت اطلاعات فی‌مابین گروه‌های ذی‌نفع به‌درستی صورت می‌گیرد و اگر تعهدی بر بلاکچین ثبت شده باشد، آن اتفاق قطعاً انجام خواهد شد. در حال حاضر افراد با استفاده از این فناوری به بعد از مرگ خود فکر می‌کنند و استارتاپ‌هایی مبتنی بر وصیت‌نامه شکل گرفته است. به این صورت که میزان بیت‌کوین در نظر گرفته برای خانواده و شرکای تجاری بعد از مرگ آن فرد لحاظ شده است.
ساختار زنجیره‌ی تأمین به این صورت است که ابتدا تأمین‌کننده، مواد اولیه را به کارخانه تحویل می‌دهد. در آن‌جا تولید انجام شده، سپس به مراکز توزیع و پخش منتقل و درنهایت به‌دست مصرف‌کننده‌ی نهایی می‌رسد. ما درگیر ساختار شبکه‌مانندی هستیم که سه جریان کالا، اطلاعات و مالی در آن وجود دارد. این سه جریان می‌توانند هم‌زمان اتفاق افتاده و جریان‌های متعامل یا متناقض را داشته باشند. مدیریت این سه جریان می‌تواند مدیریت زنجیره‌ی تأمین را دشوار نماید. اگر این زنجیره‌ی تأمین قرار است با زنجیره‌ی تأمین دیگری رقابت کند، مدیریت آن بسیار سخت‌تر خواهد شد، زیرا بازیگران این زنجیره بسیار زیاد بوده و افراد با انگیزه‌های بسیار متنوع می‌خواهند با هم تعامل کنند. در این‌جا فناوری بلاکچین می‌تواند دو مزیت مذکور را به‌همراه داشته باشد. مثلاً در مورد محصولات غذایی و دارویی، فرایند تولید از مبدأ تا مقصد بسیار بااهمیت بوده و فناوری بلاکچین می‌تواند در این حوزه بسیار کارامد باشد. جریان اطلاعات که تعامل میان افراد موجود در زنجیره‌ی تأمین است، یکی دیگر از کاربردهای این فناوری است. مثلاً در مورد ثبت اصالت الماس می‌توان از مراجع قابل اعتماد پیگیری نمود. درنهایت در مورد جریان مالی، مشکلات انتقال پول و حواله‌جات با استفاده از رمزارزها قابل حل است. وقتی یک خریدار اعلام آمادگی کرده و فاکتوری توسط فروشنده صادر می‌شود، به‌طور معمول در معاملات بین‌المللی، زمان تحویل آن کالا 60 تا 90 روز به‌طول می‌انجامد. مثلاً ممکن است بانکی تحت عنوان تعهد دیون یا خرید دیون، فاکتور را خریداری کرده و به قیمت بالاتری به خریدار بفروشد و این در حالی است که در بستر بلاکچین، دیگر نیازی به وجود واسطه‌ها نیست.
درواقع، اولین کاربرد بلاکچین در بیت‌کوین و خدمات مالی و انتقال ارزی انجام شد و اگر نمی‌توانست به شیوه‌ی صحیحی این کار را انجام دهد، در حال حاضر مردم چنین اقبالی به آن نشان نمی‌دادند. اکنون در سطح جهان، بخشی از انجمن‌های حسابداری، اسناد بلاکچین را به‌صورت رسمی می‌پذیرند و نیازی به صحت‌سنجی ندارد. متأسفانه، سیستم‌های مالی در ایران دچار کندی در عملکرد هستند و فناوری بلاکچین می‌تواند در سرعت‌بخشی به فرایندهای مالی، کاربرد مؤثری داشته باشد. شایان ذکر است در حال حاضر در دادگاه‌های رسمی در سه ایالت آمریکا، اسناد بلاکچین را به‌عنوان اسناد رسمی و قابل استناد می‌پذیرند.
در خصوص پشتوانه‌ی ارزشی بیت‌کوین و رمزارزها می‌توان گفت پشتوانه‌ی بسیاری از سرمایه‌های جهانی مانند طلا اقبال مردم است. البته این سرمایه پاسخگوی نیاز معاملات تجاری حتی در سده‌های قبل هم نبوده و به‌همین دلیل صدها برابر ارزش طلا در جهان، اوراق سرمایه‌گذاری منتشر شده است. باید با آگاهی کامل وارد این عرصه شد. ما دقیقاً نمی‌دانیم در پشت پرده‌ی بیت‌کوین یک فرد است یا نظامی که قرار است سیستم سنتی را کنار زده و به یک سیستم جدید تبدیل کند. آیا ما می‌خواهیم از این فرصت به‌وجودآمده موج‌سواری کنیم یا به بیت‌کوین به‌عنوان سیستمی بنگریم که قرار است مشکلات جهانی در حوزه‌ی پولی را حل نماید. تضاد منافعی بین سیستم بانکداری قدیمی و نظام بانکداری غیر متمرکزی که بسیاری از اصحاب تکنولوژی ایجاد می‌کنند، وجود دارد. اخیراً کمیته‌ی بال (باذل) به‌عنوان عالی‌ترین نهاد بین‌المللی درگیر نظارت بانکی قصد دارد رمزارزها را تحت عنوان دارایی قابل قبول در سیستم بانکی بپذیرد. وقتی بانک‌ها و مؤسسات مالی وارد این حوزه شوند، منجر به افزایش تقاضای رمزارزها خواهد شد. لذا اگر رمزارزها به‌سمت دارایی شدن برود، سفته‌بازی در این بازار به اوج خود می‌رسد. در ادامه بقیه رمزارزها برای ایجاد تعادل در عرضه و تقاضا به بازار می‌آیند. درواقع در سیستم بلاکچین مبتنی بر رمزارزها، دیگر چاپ پول نخواهیم داشت. بانک‌های مرکزی در صورت کسری بودجه دیگر نمی‌توانند پول، چاپ کنند.
از سوی دیگر باید به این نکته توجه کنیم که ما برای تراکنش‌های اینترنتی نمی‌توانیم ریال یا دلار دیجیتال داشته باشیم. به‌عبارت دیگر حتی در صورت نبود تحریم‌ها، تراکنش‌های اینترنتی و بین‌المللی بسیار زمان‌بر است و اکنون این فرایند با استفاده از بیت‌کوین به سه ثانیه رسیده است. در واقع، جامعه‌ی جهانی به این نیاز رسیده که پول جدیدی باید خلق شود که ویژگی‌هایی متناسب با نیازهای روز جهان داشته باشد. البته به‌منظور سرمایه‌گذاری در این بازار، این‌که همه‌ی افراد همه‌ی اموال خود را تبدیل به بیت‌کوین کنند منطقی نیست و با ریسک همراه است. پیش‌بینی می‌شود تاکنون 80 تا 100 میلیون نفر معادل 1.5 درصد از مردم در سطح جهان وارد این حوزه شده‌اند. آن‌ها به این باور رسیدند که آن بازار ارزشمندی برای سرمایه گذاری است. در داخل کشور ما نیز آمار، نشان‌دهنده‌ی حجم سنگین ورود سرمایه‌ی مردم به این بازار است. به‌طور معمول کشورها در برخورد با این فناوری سه رویکرد خصمانه، دوستانه و یا سهل‌انگارانه یا چشم‌پوشی دارند. سیستم مالی در کشور ما اگر بخواهد از این فناوری و مزیت‌های عمده‌ی آن برخوردار شود، ناچار است که فرهنگ‌سازی و آموزش عمومی را برای ورود آگاهانه‌ی مردم به این بازار اجرایی نماید. ما باید برای 5 سال آینده، سناریوهای محتمل در عرصه‌ی نظام‌های مالی جدید را طراحی کرده و خود را برای مقابله با آن‌ها آماده کنیم.

آخرین مقالات منتشر شده

بورس کالا، باید‌ها و نبایدها

بورس کالا به‌دلیل شفافیت در قوانین موجود می‌تواند نقش کلیدی در کشف قیمت زنجیره‌ی کالاها ایفا نماید. چراکه زنجیره‌ی معاملات از مواد اولیه مثلاً در حوزه‌ی فولاد از سنگ آهن،

ادامه مقاله »

افسانه بیت کوین

بنابر گزارش بلومبرگ‌، وال‌استریت بررسی ضعف‌های رمزارز بیت‌کوین را آغاز کرده است. با کاهش یک‌باره‌ی ارزش بیت‌کوین‌، سرمایه‌گذاران، هنوز برای بازگشت این رمزارز محبوب به قله و صعود دوباره تردید

ادامه مقاله »

رمزارزها‌، از رمز تا گفتمان

اولین نکته‌ای که باید در خصوص رمزارز‌ها مطرح کرد، کاربرد‌های گسترده‌ی آن‌هاست. بلاکچین و رمزارز، تنها یک داستانی از پول و نظام معاملاتی نیستند‌، بلکه نظامی شفاف از ثبت و

ادامه مقاله »

خوش آمدید!

لطفا از طریق فرم زیر به حساب کاربری خود وارد شوید

بازیابی گذرواژه

لطفا جهت بازیابی گذرواژه، نام کاربری و یا ایمیل خود را وارد نمائید.

ورود / عضویت

Add New Playlist