گاه نامه ویکی تماس شماره 11 – ویکی تئاتر

منتشر شده در 3 آبان 1399
گاه نامه ویکی تماس شماره 11 - تئاتر شماره 4

فهرست گاه نامه ویکی تماس شماره 11 – ویکی تئاتر

نگاهی بر آنچه در این شماره خواهید خواند

در اهمیت آموزش تئاتر

دکتر مجید گیاه چی

…کارکردهای ویژه‌ی تئاتر، از تقویت ارتباطات کلامی و بیانی و زبان بدن، و به‌طورکلی دست‌یابی به تمامیت امکانات فیزیکی و روانی انسانی گرفته، تا تقویت تعامل و گفت‌وگو، کار گروهی و مدارا و سازگاری، دوری جستن از خودمحوری و استبداد نظر و عمل، موجب شده است تئاتر، جدا از کارکردهای صرف هنری، بخشی جداناشدنی از آموزش‌های مقدماتی و عمومی در جهان باشد. به‌ویژه در جهان معاصر که سلطه‌ی تکنولوژی، مداوماً انسان را به‌سمت حذف ارتباطات روردررو و زنده‌ی انسانی سوق می‌دهد و از جهاتی، تنهایی، انزوا، نارضایتی و از خودبیگانگی را گسترش داده است، مداوماً سطح به‌کارگیری وجوه عمومی تئاتر در جهان، در حال گسترش و افزایش است. تا جایی‌که مبنای آموزش‌های مدرن را، در کشورهایی که از نظام‌های خلاق آموزشی برخوردار و بیش‌ترین راندمان رضایت و نتیجه‌گیری از فعالیت‌های آموزشی را دارا هستند، تئاتر تشکیل می‎دهد. یعنی از مهد کودک‌ها گرفته تا سطوح آموزش‌های مقدماتی در دبستان و دبیرستان، یا آموزش‌عالی، یا گروه‌ها و اقشار مختلف، حتی برای بهبود دسته‌ای از بیماری‌ها و اصلاح بزهکاری‌ها و … از تئاتر بهره می‌برند…

تازه ها در تئاتر

تحریریه مجله

اسماعیل خلج، بهروز غریب‌پور، نوید محمدزاده، فارس باقری، اصغر خلیلی، اتابک نادری و قادر آشنا از جمله فعالان تئاتری هستند که در این روزها اخبار تلخی درباره‌ی مبتلا شدن آن‌ها به ویروس کرونا منتشر شده است. اسماعیل خلج بهبود یافته، اما بهروز غریب‌پور کارگردان باسابقه‌ی تئاتر و سرپرست گروه «آران» که هم‌چنان در بیمارستان بستری است تصریح کرد که: کرونا کم بلایی نیست. زندگی این‌گونه است و از روز شنبه‌ی هفته گذشته در بیمارستان بستری هستم. خدا را شکر حالم بهتر شده است. نوید محمدزاده هم خودش اعلام کرد که به کرونا مبتلا شده‌ و اگرچه مشخص نیست هنگام فیلم‌برداری دچار این بیماری شده‌ یا خیر، اما به هر حال این سوال مطرح است که وضعیت همکاران این بازیگر و نیز گروه‌های دیگری که مشغول تولید هستند، چگونه است؟ و تا چه حد پروتکل‌های بهداشتی در این پروژه‌ها رعایت می‌شود؟…

توسعه و موانع توسعه‌ تئاتر در ایران

دکتر سید مصطفی مختاباد

…در تعابیر جدید، غرض از توسعه، همان توسعه‌ی پایدار است كه به تعبیر نورمن پولاك «بیابان‌ها با طراوات خواهند شد، شكوفه‌های گل سرخ سر از خاك درمی‌آورند، و زمین خشك و برهوت، به بیشه‌ای تبدیل خواهد شد و در صحرای تشنه، چشمه‌های آب، جوشان خواهند شد.» توسعه‌ی پایدار، همان توسعه‌ی فرهنگی است.با توسعه‌ی فرهنگی است، که جامعه به‌سوی شادابی و طراوات حركت می‌نماید. جامعه‌ای كه در آن انسان در كنار همه‌ی نیازهای عادی و مادی، به فرهنگ، هنر و ارتباطات انسانی مناسب، به چشم یك نیاز حیاتی می‌نگرد. یكی از ضرورت‌های توسعه‌ی فرهنگی، برنامه‌ریزی جهت‌دار و روشن بودن هدف‌مندی آن است، چون برنامه‌ی فرهنگی بدون خط‌مشی، شباهت به موجود زنده‌ای دارد كه فاقد قدرت دفاعی است. در چنین فرآیندی، هنر نمایش نیاز به راهبرد فرهنگی-توسعه‌ای دارد. زمانی جامعه، توسعه‌پذیر است كه تمام اركان آن، هم ‌گرایش و تمایل به‌سوی تحول و توسعه داشته باشند و هم اراده‌ی تحقق این گرایش را…

کمی شبیه ازدواج عاشقانه

محمدحسن خدایی

…میشل ویناور چندان به منطق بازنمایی ناتورالیستی واقعیت بیرونی، وفادار نیست و تلاش دارد فاجعه‌ی در حال رخ دادن جهان سرمایه‌داری را با فرمی تازه، ساختاری تودرتو، و دیالوگ‌نویسی منحصربه‌فرد، بازتاب دهد. چهار شخصیت نمایش‌نامه‌ با آن‌که قرار است در طول اجرا بر صحنه حاضر باشند و گفت‌وگو کنند، اما کلماتی که بیان می‌کنند لزوماً در راستای صحبت‌های دیگر حاضران نیست. چیدمان کلمات، بیش از آن‌که یک تداوم روایی را نشان دهد، یادآور منظومه‌ای از صداهاست که یک کلّیت را می‌سازد و در نهایت معنا می‌بخشد. یک انتخاب زیباشناسانه و تا حدی سیاسی، چرا که مناسبات زندگی روزمره‌ی مردمان عادی، به سهولت رویت‌پذیر نمی‌شود. این‌جاست که ویناور دست به‌کار شده و با تکنیک کلاژ و مونتاژ، این نظم کاذب جهان بورژوایی را از هم می‌گسلد. شبیه کنش انقلابی آیزنشتاین و ژان لوک-گدار و دیگر هنرمندان، در مداخله و به نمایش گذاشتن واقعیت بیرونی…

مجله اینترنتی ویکی تماس

شماره 11 – ویکی تئاتر
نسخه کامل گاه‌نامه را از اینجا تهیه نمائید

زبان شعر ابزورد؛ با نگاه به زبان بکت و یونسکو

دکتر طلایه رویائی

…یکی از نقاط کلیدی در ایجاد این ابزوردیسم، استفاده و کاربرد متفاوت زبان در نمایش‌نامه است، که در هر نمایش‌نامه‌ی ابزورد، فرم خاص خود را پیدا می‌کند. در این مقاله به زبان متفاوت دو نمایش‌نامه‌نویس ابزورد می‌پردازیم که زبان‌شان برای نشان دادن این موقعیت ابزورد، از دیالوگ‌های معمول که سعی در توضیح نمایش دارند، به‌سمت پیچیدگی شاعرانه‌ای حرکت می‌کند که موقعیت، فضا و شخصیت‌ها را غامض‌تر و ناشناخته‌تر می‌کنند. در حقیقت اگر نمایش دراماتیک، سعی در روشن کردن وضعیت انسان در موقعیت‌های خاص زندگی دارد، نمایش ابزورد، نه‌تنها تلاشی برای توضیح موقعیت دردناک بشری ندارد، بلکه آن‌را به‌سمت هر چه غیرقابل درک‌تر و مبهم‌تر شدن، پیش می‌برد. زبان، یکی از ارکان مهم نمایش ابزورد برای ایجاد این ابهام زیستن است، زبانی که سعی می‌کنیم آن‌را در دو نمایش‌نامه‌نویس مهم ابزورد، بررسی کنیم:‌ ساموئل بکت و اوژن یونسکو. اولی با ایجاز شاعرانه‌اش در کلام، و دیگری با بهره جستنش از فضایی خواب‌گونه و رؤیاوار … البته در این شماره تنها به بکت می‌پردازیم و در آینده، زبان در آثار یونسکو بررسی خواهد شد…

تئاتر و زندگی

صدرالدین زاهد

ما در نمایش‌نامه‌های چخوف احساس می‌کنیم گفت‌وگوها روان و طبیعی هستند، گویی کسی آن‌ها را از زندگی روزمره ضبط کرده و به صحنه آورده است، در حالی‌که این مسئله به هیچ‌وجه واقعیت ندارد. شما در نمایش‌نامه‌های آنتوان چخوف، گفت‌وگویی نمی‌یابید که بر آن کار نشده باشد، هر جمله‌ی او، بارها صیقل خورده و دست‌کاری شده است، و آن‌چنان استادانه به‌رشته‌ی تحریر درآمده، که در دهان بازیگر حالت کلامی عادی و روزمره را به‌خود می‌گیرد. با این وجود اگر ما بازیگران، این کلمات را همانند کلماتی روزمره به‌کار بریم، قادر نخواهیم بود نمایش‌نامه‌های چخوف را آن‌طور که باید و شاید به صحنه برده و آن‌ها را بازی کنیم. ما باید همان روشی را به‌کار گیریم که نویسنده به‌کار گرفته است. ما باید در نظر داشته باشیم که هر کلمه، حتی اگر کلمه‌ی معمولی باشد، کلمه‌ای معمولی نیست. این کلمه در حضور خود در متن، در جایگاهی که دارد، از زبان شخصیتی که آن‌را ادا می‎کند، در سکوت و تأملی که به این کلمه منتهی می‌شود، در مکثی که پس از آن می‌آید، بار معنایی مختلفی را به‌دوش می‌کشد، باری از پیچیدگی‌های روابط عاطفی شخصیت‌های نمایش را در خود دارد…

نظام آموزش عالی تئاتر در دوران کرونا

دکتر حمیدرضا افشار

…برای تألیف این گزارش، اطلاعات مربوط به بیست و هفت دانشگاه مختلف در سرتاسر جهان که در حوزه‌ی آموزش هنر فعالیت دارند، جمع‌آوری شده است. در اکثر موارد با جمع‌آوری داده‌های هدف‌مند به روش مکاتبه‌ای، از استادان و محققین ایرانی مقیم آن دانشگاه‌ها، سوال شده است. در بعضی موارد نیز از روش مطالعه‌ی کتاب‌خانه‌ای استفاده شده و اطلاعاتی که در وب‌سایت آن دانشگاه موجود بود، بررسی شده است.ضرورت: با تعطیل شدن دانشگاه و عدم امکان ارائه‌ی آموزش حضوری، دانشگاه‌های جهان امکان ادامه‌ی فعالیت‌های عادی خود را در زمینه‌های مختلف از دست دادند و ضرورت ادامه‌ی آموزش و پژوهش، هر یک از این مؤسسات را بر آن داشت که راه‌حل‌های مناسب را بررسی و مورد استفاده قرار دهند. دانشگاه‌های کشور ما نیز از این قاعده مستثنی نبوده و به‌طور مشابه، با مشکلاتی که دیگر دانشگاه‌های جهان مواجه هستند، روبه‌رو شدند…

بوطیقای تحلیل نمایش نامه

دکتر رامتین شهبازی

چرا باید کتاب نظریه و تحلیل درام نوشته‌ی مانفرد فیستر با ترجمه‌ی مهدی نصراله‌زاده را که حدوداً ۱۲ سال پیش، چاپ نخست خود را پشت سرگذاشته است، امروز مورد بازخوانی قرار داد؟ به‌راستی در این سال‌ها کتاب تازه‌ای منتشر نشده که نیاز به تحلیل و مرور داشته باشد؟! بی‌شک پاسخ به این سئوال مثبت خواهد بود. کتاب‌هایی که هر یک دارای ویژگی‌های آشکاری برای مرور هستند. اما نکته این‌جاست که این اثر با وجود عمر ۱۲ ساله‌اش در ایران، هنوز منبع رجوع بسیاری است و در کلاس‌های درسی، به‌مثابه منبعی قابل‌توجه، مورد استفاده قرار می‌گیرد. اما به هرحال آن‌گونه که باید، قدر ندیده و برخی دانشجویان و علاقمندان به تئاتر از آن استفاده‌ای اشتباه می‌کنند. از سوی دیگر می‌توان امروز به این کتاب، نگاهی انتقادی داشت، که در کنار برجسته نمودن خود کتاب از یک سو، از سویی دیگر بر کتاب‌های مرتبط دیگری در این حوزه، صحه می‌گذارد…

پیشنهاد سردبیر

خوش آمدید!

لطفا از طریق فرم زیر به حساب کاربری خود وارد شوید

بازیابی گذرواژه

لطفا جهت بازیابی گذرواژه، نام کاربری و یا ایمیل خود را وارد نمائید.

ورود / عضویت

Add New Playlist