رابطه میان آنچه می‌خورید و سردردی که دارید…

بیماری ام‌اس یا مالتیپل اسکلروزیس (MS) یک بیماری خودایمنی است که به غلاف رشته‌های عصبی غلاف میلین آکسون‌ها در مغز و نخاع (سیستم عصبی مرکزی) حمله می‌کند. این حمله باعث آسیب رساندن یا نابودکردن میلین (میلین زدایی) آکسون یا بافت عصبی می‌شود. اسکلروز به‌معنای سخت شدن یا ضخیم شدن غیرطبیعی بافت است که اغلب به‌علت التهاب رخ می‌دهد.
ام‌اس بسیار آهسته در سال‌های طولانی (حدود ۲۵ سال) پیشرفت می‌کند. مالتیپل اسکلروزیس اغلب در زنان ۲۰ تا ۴۰ ساله تشخیص داده می‌شود، اما ممکن است در هر سنی و هر دو جنس رخ دهد، بدین معنا که در زنان بیشتر رخ می‌دهد.

 

علائم ام‌اس در کودکان، نوجوانان و بزرگسالان ممکن است مشترک بوده یا علائم اولیه مشابه باشند. برای مثال، ضعف، خستگی، مورمور، تاری دید و درد.
افرادی که مبتلا به ام‌اس هستند، اغلب از حملات متناوب با دوره‌های بازگشت و عود علائم رنج می‌برند. با توجه به ماهیت متناوب و انواع علائم ام‌اس، تشخیص این بیماری برای پزشکان اغلب چالش‌برانگیز است. حملات ام‌اس می‌تواند به مدت چند روز یا چند ماه در یک‌زمان ادامه یابد و پس از آن دور‌ی بهبودی شروع شود. بااین‌حال، برخی از افراد ممکن است بدون دوره‌های بهبودی همچنان بدتر شوند.
یکی از علائم معمول بیماران ام‌اس، سردرد است. این گروه از بیماران به‌خاطر درمان یا تسکین سردردهای خود به شیوه‌های زیادی روی می‌آورند که یکی از آن‌ها طب مکمل است. طب جایگزین در میان افراد مبتلا به ام‌اس بسیار پرطرفدار است. توصیه‌های غذایی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین اجزای طب مکمل به‌شمار می‌آید. شکاف بزرگی بین میزان استفاده از طب مکمل و مطالعات معتبر در این زمینه وجود دارد. در یک مطالعه که در آمریکا روی 1913 بیمار مبتلا به ام‌اس انجام شد، 84 درصد آنها از طب مکمل استفاده می‌کردند. از این میان، 59 درصد از یک رژیم غذایی خاص پیروی می‌کردند و 46 درصد مکمل مصرف می‌کردند. افراد مورد بررسی بیشترین رضایت‌مندی را از رژیم‌های غذایی بسیار کم‌چرب، گیاه‌خواری و استفاده از ویتامین‌های گروه ب داشتند.
لازم به ذکر است که مطالعات متعددی روی رژیم‌های غذایی در ام‌اس صورت‌گرفته، ولی تنها مواردی که بنا به مطالعات اولیه بر کند کردن سیر بیماری مؤثر بوده‌اند عبارت‌اند از رژیم‌های بسیار کم‌چرب، کنترل مناسب وزن و استفاده از ویتامین د.
مواردی که درباره‌ی گیاه‌خواری مطرح است در حد فرضیه و مطالعات اولیه است. در مورد ویتامین‌های مختلف به‌ویژه ب1، ب12 و ب6، علائم کمبود آنها مشابه برخی از علائم بیماری ام‌اس است، شامل گزگز، مورمور و خواب‌رفتگی در اندام‌ها، خستگی و اختلالات حافظه که در صورت وجود کمبود، جبران آن به بهبود این علائم کمک می‌کند.
در بهترین مطالعه‌ای که روی تأثیر رژیم غذایی خاص بر سیر بیماری انجام شده است، محدودیت میزان چربی دریافتی به 15 گرم در روز پیشنهاد شده است. برای رسیدن به این هدف باید روغن حیوانی، چربی گوشت و مرغ، لبنیات پرچرب، غذاهای فراوری شده، نیمه‌منجمد و آماده به طبخ، انواع اسنک و غذاهای آماده از رژیم غذایی حذف و مصرف گوشت قرمز کاهش یابد. میزان روغن مایع دریافتی نیز حداکثر 1 قاشق غذاخوری در طول روز باشد. در این مطالعه امگا -3 به‌صورت مکمل داده شده است. نتایج این مطالعه‌ی 35 ساله نشان داد که رژیم غذایی بسیار کم‌چرب به حفظ توان عملکردی افراد مبتلا به ام‌اس کمک می‌کند.

 

تاکنون هیچ مطالعه‌ای حذف گوشت قرمز را از برنامه غذایی پیشنهاد نکرده است. با این وجود، یک فرضیه درباره‌ی گوشت قرمز مطرح است. در بدن انسان ترکیبی پروتئینی به نام Neu5Ac وجود دارد که در ساختار گیرنده‌های غشا و باند پیونددهنده‌ی غشای عصب با عصب شرکت می‌کند. حیوانات علاوه بر Neu5Ac ترکیبی دیگری از همین خانواده به‌نام NEu5Gc دارند که نسبت به Neu5Ac تنها یک اتم اکسیژن و یک اتم هیدروژن بیشتر دارد. این ترکیب از طریق گوشت‌ها به‌خصوص گوشت قرمز وارد بدن می‌شود و بدن برعلیه آن فاکتورهای ایمنی را ترشح می‌کند. در افراد مبتلا به ام‌اس، ترشح این فاکتورها به پروتئین باند کننده‌ی غشای عصب با عصب آسیب می‌زند. به‌علاوه، مطالعات اولیه حاکی از آن است که رژیم گیاه‌خواری به‌علاوه محدودیت متوسط پروتئین به تعدیل فعالیت سلول‌های ایمنی کمک می‌کند. مجدداً تأکید می‌کنم که تاکنون هیچ مطالعه‌ای اثر مثبت رژیم گیاه‌خواری را در کند کردن سیر بیماری اثبات نکرده است و موارد فوق‌الذکر در حد فرضیه و مطالعات اولیه هستند.
مورد دیگری که در سال‌های اخیر به آن پرداخته شده، تأثیر باکتری‌های روده روی سلامت سیستم ایمنی و سیستم عصبی بدن است. در دستگاه گوارش ما 1083 باکتری خوب و بد زندگی می‌کنند. رشد و تکثیر بیشتر باکتری‌های مفید روده که به‌عنوان پروبیوتیک شناخته می‌شوند، از طریق تأثیر بر سیستم ایمنی روده و حفظ یکپارچگی غشای مخاطی روده به ارتقای سطح سلامت و بهبود واکنش‌های ایمنی بدن کمک می‌کند. نتایج دو مطالعه روی تجویز پروبیوتیک به افراد مبتلا به ام‌اس نشان داده که استفاده از پروبیوتیک مورد بررسی به کاهش اندازه پلاک کمک می‌کند.
به چاقی به‌عنوان یکی از فاکتورهای خطر پیشرفت بیماری ام‌اس اشاره شده است. نتایج یک مطالعه روی 150 فرد مبتلا به ام‌اس که برای 15 سال پیگیری شدند، نشان داد که سیر بیماری در افراد چاق تندتر است. در این مطالعه احتمال مشاهده‌ی پلاک جدید در مغز در افراد دارای اضافه‌وزن 6.2 برابر بود؛ همچنین احتمال داشتن حداقل یک حمله در 5 سال، در افراد چاق 3.8 برابر بود. مطالعات دیگری نیز نتایج این مطالعه را تأیید می‌کنند.
بررسی‌هایی نیز روی تأثیر رژیم‌های غذایی مختلف در پیشگیری از ام‌اس انجام شده است. نتایج این بررسی‌ها نشان می‌دهد که پیروی از الگوی غذایی مدیترانه‌ای به کاهش خطر ابتلا به ام‌اس کمک می‌کند. این رژیم غذایی بر استفاده از غذاهای گیاهی و محدودیت دریافت چربی حیوانی و گوشت قرمز تأکید دارد، یعنی مصرف روزانه 3-4 عدد میوه‌ی متوسط، 4-5 لیوان از سبزی‌های خام (یا 2-2.5 لیوان از سبزی‌های پخته)، 14-20 عدد آجیل خام، 4 قاشق مرباخوری روغن زیتون و 2 لیوان شیر و ماست را پیشنهاد می‌کند. همچنین مصرف هفتگی ماهی (به‌خصوص ماهی‌های غنی از امگا -3، مانند ماهی آزاد، شوریده، سرخو، کیلکا) و گوشت پرندگان (1 تا 2 بار در هفته)، حبوبات و سویا (3-4 بار در هفته)، تخم‌مرغ (تا 4 عدد در هفته) را در کنار محدودیت گوشت قرمز به ماهیانه 2-3 بار را پیشنهاد می‌کند.
تغییر نوع چربی دریافتی به روغن‌هایی که امگا -3 بیشتری دارند، مانند کلزا و زیتون نیز از جمله موارد دیگری است که در پیشگیری از ام‌اس به آن اشاره شده است.
در مجموع می‌توان گفت که تاکنون هیچ مطالعه‌ای محدودیت شدید غذایی یا حذف یک گروه غذایی خاص را پیشنهاد نکرده است. همچنین داشتن تنوع و تعادل در رژیم غذایی جهت تأمین تمامی مواد مغذی شامل انواع ویتامین‌ها و مواد معدنی باید مدنظر قرار گیرد. مصرف مکمل‌ها جهت جلوگیری از بروز علائم مسمومیت با مکمل و تداخل مکمل با داروهای مصرفی بهتر است تحت‌نظر پزشک باشد. کنترل وزن و داشتن وزن متعادل نیز از اهمیت خاصی برخوردار است.

آخرین مقالات منتشر شده

همه چیز در مورد هپاتیتها

هپاتیت بیماری جدی‌ای است که نامش برای بسیاری از انسان‌ها ترسناک است. هپاتیت‌های خطرناک بیماری‌های ویروسی هستند و هپاتیت ویروسی B و C از بیماری‌های بسیار جدی کبد محسوب می‌شوند

ادامه مقاله »

خوش آمدید!

لطفا از طریق فرم زیر به حساب کاربری خود وارد شوید

بازیابی گذرواژه

لطفا جهت بازیابی گذرواژه، نام کاربری و یا ایمیل خود را وارد نمائید.

ورود / عضویت

Add New Playlist