در آستانه‌ی ماه مبارک رمضان هستیم و برای همین قصد داریم تا توصیه‌هایی برای افراد سالم و نیز افرادی که ممکن است به بیماری‌هایی مبتلا باشند، داشته باشیم تا در این ماه پر از خیر و برکت، روزه‌داری راحتی داشته باشند.

 

  • توصیه‌ی ویژه: مراقب کرونا باشید

طبیعی است که ماه رمضان سال 1400 مثل ماه رمضان سال 1399 باید بیشتر از هرچیز مراقب کرونا باشیم. با توجه به روزه‌داری، باید حتماً مراقبت‌های بهداشتی را بیشتر رعایت کنیم تا در این ایام مبتلا به کرونا نشویم که بدن‌مان ممکن است کمی ایمنی ضعیف‌تری داشته باشد.
در طول ماه مبارک رمضان و در ساعاتی که روزه نیستید هم سعی کنید مواد غذایی سالم را به‌اندازه به بدن‌تان برسانید و به میزان کافی آب بنوشید تا ایمنی بدنتان تقویت شود.
در طی ساعات روزه‌داری، دستگاه گوارش شما برای چندین ساعت فعالیتی ندارد و خالی می‌ماند و درواقع تمام دستگاه‌‌های بدن که به‌نحوی در هضم و جذب مواد غذایی دخالت دارند، استراحت می‌کنند؛ اما این، به آن معنی نیست که پس از پایان ساعات روزه‌داری باید بلافاصله تا جایی که می‌توانید دستگاه گوارش خود را پر کنید. این را بدانید که این‌کار اتفاقاً یک اشتباه بزرگ است.
برای سلامت ماندن در این ماه پرخیر و برکت و استفاده از برکات روزه‌داری توصیه‌هایی داریم تا بتوانید سلامت خودتان را ارتقا بخشیده و سالم‌تر از همیشه باشید.

1- افرادی که بهتر است روزه نگیرند
کسانی هستند که می‌توان گفت نباید روزه بگیرند، از جمله افرادی که نارسایی کلیه‌ی مشخص شده دارند و یا دیالیز می‌شوند. این افراد معمولاً در طول روز باید در چند نوبت دارو مصرف کنند. در مورد کسانی که کلیه‌ی پیوندی دارند، هرچند که مطالعات زیادی وجود ندارد، اما به‌هرحال آن‌هایی که کار کلیه‌شان کاملاً طبیعی است و داروهای‌شان طوری است که می‌توانند در وعده‌ی سحر و افطار استفاده کنند، با اجازه‌ی پزشک، می‌توانند روزه بگیرند، اما کسانی که کلیه‌ی پیوندی دارند و فعالیت کلیه‌ی آن‌ها طبیعی نیست، نمی‌توانند روزه بگیرند. علاوه بر این، کسانی که دیابت نوع 1 دارند توصیه به روزه‌داری نمی‌شوند، به‌خصوص اگر همراهش گرفتاری کلیه نیز داشته باشند.

2- بیماران کلیوی از روزه‌داری منع نمی‌شوند
بیماری‌های کلیه انواع مختلفی دارند ازجمله بیماری‌هایی که به‌طور مستقیم مربوط به کلیه هستند و یا بیماری‌های اعضای دیگر بدن که کلیه در ارتباط با آن‌ها ممکن است گرفتار شود. توصیه می‌شود تمام کسانی که بیماری کلیوی دارند قبل از شروع ماه مبارک رمضان یک‌بار با پزشک خود دیدار و مشورت داشته باشند تا وضعیت‌شان را بررسی کنند. این موضوع که بگوییم هرکسی بیماری کلیوی دارد، نباید روزه بگیرد، صحیح نیست. از طرف دیگر، این‌که بگوییم هرکسی که بیمار کلیوی است و احساس ناراحتی ندارد پس می‌تواند روزه بگیرد هم نادرست است. گاهی اوقات می‌توان با برخی تمهیدات، برای مثال تغییر دادن داروها و یا زمان مصرف آن‌ها روزه‌داری را برای بیمار امکان‌پذیر ساخت.

3- دورماندن از سنگ کلیه
اگر شما سابقه‌ی مشکل سنگ‌سازی دارید، باید حداقل 4 لیوان مایعات در سحری و 4 لیوان مایعات در زمان افطار و بعد آن بنوشید. هم‌چنین نباید در این روزها ادرار خود را نگه دارید. زیرا این کار باعث افزایش بروز مشکل می‌شود. کسانی که سنگ‌ساز مکرر هستند و درواقع بیماری سنگ کلیه دارند توصیه می‌شود روزه نگیرند؛ زیرا درمان اولیه‌ی بیماری این افراد مصرف مایعات زیاد است و هرلحظه که میزان اشباع ادرارشان از بعضی املاح افزایش پیدا می‌کند سنگ می‌سازند. به‌خصوص که در روزه‌داری احساس خطر هم کفایت می‌کند تا فرد روزه نگیرد و لازم نیست که حتماً اتفاقی برایش بیفتد و بعد روزه را کنار بگذارد.

4- مبتلایان به بیماری‌های قلبی توجه کنند:
بیماری‌های قلبی به‌طور کلی دودسته هستند: بیماری‌های شدید و بیماری‌های خفیف.
بیماران قلبی چه از نوع شدید و چه از نوع خفیف، باید حتماً با توصیه و اجازه‌ی پزشک معالج خود روزه بگیرند. اگر پزشک اجازه داد، نکته‌ی مهم، مصرف کردن مرتب داروها است. بعضی بیماران برای این‌که بتوانند روزه بگیرند، دفعات مصرف داروی‌شان را کم می‌کنند. برای مثال، گاهی اوقات با تجویز پزشک می‌توانند دارویی را که باید 2 یا 3 بار در روز بخورند، با یک داروی یک‌بار در روز جایگزین کنند یا این‌که یک‌بار در سحر و یک‌بار در افطار دارو بخورند. درهرحال این تدابیر باید با مشورت پزشک انجام گیرد و اگر پزشک جایگزین‌کردن دارو و تغییر زمان مصرف دارو را صلاح نداند، فرد مجاز به روزه گرفتن نیست. هم‌چنین به این افراد توصیه می‌شود که اگر روزه گرفتند، حتماً از مایعات فراوان استفاده کنند؛ به‌خصوص کسانی که در رگ‌هایشان سابقه‌ی لختگی خون دارند. کم‌آبی به‌خصوص در فصل تابستان و گرما فرد را مستعد لختگی خون داخل رگ‌ها می‌کند. بیمارانی هم که برای این منظور از داروی وارفارین استفاده می‌کنند، مستعد خونریزی هستند و نباید تنظیم قرص‌هایشان را به‌هم بزنند. مصرف مرتب دارو امر بسیار مهمی است و اگر فرد با روزه گرفتن دچار علامت شد و برای مثال درد قفسه‌ی سینه گرفت و یا استرس زیادی به او وارد شد، توصیه می‌شود از روزه گرفتن خودداری کند.

5- برای حل مشکلات مهم دستگاه گوارش
در ماه رمضان، 3 مشکل گوارشی بسیار شایع است: یبوست، سوءهاضمه و ریفلاکس. اول، توصیه می‌شود روزه‌داران برای خوردن سحری، حتماً بیدار شوند و حتی اگر شده خوراکی مختصری میل کنند و این‌گونه نباشد که فقط با یک وعده‌ی غذایی، روزه‌داری‌شان را طی کنند. وقتی ماه رمضان مصادف با مقاطع گرم سال است، مسئله‌ی تشنگی و کم‌آبی و هم‌چنین حذف یکی از وعده‌های غذایی احتمال یبوست را افزایش می‌دهد. توصیه می‌شود در وعده‌ی سحر، حتماً سالاد حاوی کاهو میل کنید، زیرا کاهو درمقایسه با سایر محتویات سالاد آب بیشتری دارد، مضاف بر این‌که حاوی مقدار زیادی فیبر است و فیبر از یبوست جلوگیری می‌کند.
مصرف روغن زیتون به همراه سالاد و انجیر، آلو و قیسی خیس‌کرده و نوشیدن آب فراوان بین وعده افطار تا سحر نیز میزان یبوست را کاهش می‌دهد. هم‌چنین باید مصرف شیرینی‌ها و چربی را به حداقل رساند، زیرا دفع غذاهای چرب از معده کندتر است و این باعث یبوست می‌شود. به یاد داشته باشید که افطار را نباید با نوشیدنی‌های خیلی سرد مانند آب یخ و نوشابه‌های گازدار آغاز کرد، زیرا وقتی مقدار زیادی نوشابه یا آب با یخ می‌نوشید، معده حالت اتساع پیدا می‌کند و باعث می‌شود خیلی زود سیر شوید و به خوردن افطار ادامه ندهید. شما می‌توانید تشنگی‌تان را با خوردن انواع سبزی‌ها و میوه‌ها به‌خصوص هندوانه برطرف کنید. هم‌چنین در وعده‌ی سحری و افطار نباید غذاهای خیلی‌چرب و سنگین مانند آش رشته که حاوی مقدار زیادی روغن، نعناع‌داغ و پیازداغ است و زولبیا و بامیه به مقدار زیاد مصرف نمود. این خوراکی‌ها می‌توانند باعث سوءهاضمه شوند.

۶- سیگار را همین حالا کنار بگذارید
برخلاف نظر برخی افراد، سیگار کشیدن بعد از غذا، به هضم غذا کمکی نمی‌کند و برعکس باعث می‌شود دریچه‌ی بین معده و مری باز شود و مشکل ریفلاکس تشدید شود. درکل، کسانی که ریفلاکس دارند اولاً باید سعی کنند موقع سحری و افطار به‌طور ناگهانی حجم زیادی از غذا را وارد معده‌ی خودشان نکنند، همین‌طور از مصرف چربی، نوشابه‌های گازدار و کشیدن سیگار خودداری کنند و بلافاصله بعد از غذا هم دراز نکشند. بسیاری از افراد بعد از خوردن وعده افطار، شاید به‌خاطر جریان بیشتر خون در معده و روده‌ها و کم شدن خون در سایر ارگان‌ها احساس خواب‌آلودگی می‌کنند و به‌همین خاطر عادت دارند برای مثال 10 دقیقه دراز بکشند و فکر می‌کنند این کار به هضم غذایی که خورده‌اند کمک می‌کند؛ درصورتی‌که این عمل به‌خصوص در افرادی که چاق هستند و زمینه‌ی ریفلاکس دارند باعث می‌شود ریفلاکس تشدید شود.
از طرف دیگر، بسیاری از افراد، فلسفه‌ی روزه‌داری را اشتباه می‌گیرند و سعی می‌کنند وعده‌ی ناهار حذف‌شده‌ی خود در این ماه را با پرخوری در وعده‌های افطار و سحر جبران کنند. اما روزه‌داری زمانی مفهوم پیدا می‌کند که در انتهای ماه رمضان نه‌تنها وزن ما افزایش پیدا نکرده باشد، بلکه از اضافه‌وزن‌مان هم کاسته شده باشد.

7- غلیظ شدن ادرار، همیشه نشانه‌ی بیماری کلیه نیست
افراد سالم از نظر دستگاه ادراری و کلیه‌ها و سایر شرایط روزه‌داری، هیچ منعی برای روزه گرفتن ندارند و به‌راحتی می‌توانند روزه را تحمل کنند. مکانیسم‌های دفاعی دستگاه ادراری و کلیه‌ها زمانی که مایعات مصرف نمی‌کنیم تا حد زیادی این کمبود را جبران می‌کند و فضای داخلی و متابولیسم بدن را به‌طور طبیعی تنظیم می‌کند. درواقع، کلیه‌های سالم این قدرت را دارند که به‌مقدار لازم، آب و مایعات را در بدن نگه دارند. در زمان روزه‌داری، به‌خصوص در انتهای روز، ادرار غلیظ می‌شود که این موضوع نشانه‌ی بیماری نیست بلکه نشان‌دهنده‌ی سلامت و فعالیت طبیعی کلیه‌ها است. در این حالت، کلیه‌ها ادرار را غلیظ کرده تا مایعات را در فضای داخلی بدن حفظ کنند و مواد لازم بدن را تأمین نمایند؛ بنابراین غلظت ادرار و زردتر شدن آن، نشانه‌ی بیماری نیست. افراد سالم در زمان روزه‌داری دچار تغییراتی در بعضی بخش‌های مربوط به کلیه می‌شوند که اهمیتی از لحاظ سلامتی ندارد. برای مثال، ممکن است حجم ادرار کاهش پیدا کند و یک مقدار به‌طور غیر‌محسوس، BUN خون یا میزان اوره‌ی خون و اسید اوریک خون افزایش پیدا کند که این تغییرات طبیعی هستند و مشکلی برای فرد ایجاد نمی‌کنند. البته توصیه می‌شود چون رمضان امسال در فصل گرم است، بین زمان افطار تا سحر مایعات و آب بیشتری نوشیده شود که حداقل تا ظهر حجم ادرار کافی باشد و تشنگی کم‌تر شود. دوم این‌که بهتر است از غذاهای سنگین در وعده‌ی سحری کم‌تر استفاده شود و مخصوصاً پروتئین، نمک و چربی کم‌تر مصرف شوند. این مواد باعث می‌شوند متابولیسم بدن آب بیشتری طلب کند. در سنین بالا بهتر است وعده‌ی سحری مثل صبحانه‌های معمول خورده شود.

8- پوست‌تان را شاداب نگه دارید
کم‌آب شدن بدن در ماه رمضان در ایام گرم سال یکی از نکات مهمی است که می‌تواند شادابی پوست را کم‌تر کند؛ بنابراین توصیه می‌شود مصرف آب در ماه رمضان بیشتر شود. نکته‌ی دیگر، مصرف هرچه بیشتر میوه و سبزی‌ها است که هم برای رفع تشنگی و هم برای حفظ شادابی پوست مفید است. توصیه می‌شود در ماه مبارک، مصرف این 3 ماده‌ی حیاتی آب، میوه و سبزی خیلی بیشتر شود.

9- در صورت لزوم، ویزیت را فراموش نکنید
افرادی که خونریزی‌های گوارشی، زخم معده یا روده و کولیت‌های زخمی روده دارند، ممکن است با روزه‌داری بیماری‌شان عود کند. زخم‌های معده و اثنی‌عشر جزو زخم‌های فعال به شمار می‌آیند. اما اگر زخم درمان شده باشد، با نظر پزشک و در صورت نیاز با استفاده از دارو، افراد می‌توانند روزه بگیرند. هم‌چنین کسانی که بیماری‌های مزمن و پیشرفته‌ی کبدی دارند، نباید روزه بگیرند. به‌هرحال اکثر بیماران با مصرف دارو و تحت‌نظر پزشک می‌توانند روزه بگیرند. اگر فرد دچار ناراحتی‌های گوارشی است و سابقه‌ی ریفلاکس دارد، توصیه می‌شود که در موارد شدید، قبل از وعده‌ی سحری و افطار از داروهای مهارکننده‌ی اسید معده استفاده کند. بوی بد دهان نیز به دنبال رفلاکس ایجاد می‌شود که با مصرف داروهای ضد اسید و رعایت بهداشت دهان و دندان، این مشکل نیز برطرف خواهد شد.

۱۰- غذاهایی که در ماه رمضان نباید بخورید
برای آن‌که بدانید چه بخورید و چه نخورید، باید با توجه به سن، جنس، وضعیت تن‌سنجی، میزان فعالیت بدنی و شرایط خاص هر فرد از بابت بیماری‌هایی که به آن مبتلا است، بهترین ترکیب غذایی برای ادامه‌ی حیات و استمرار سلامت‌تان تأمین شود. فرم هرم غذایی، یک الگوی استاندارد است که به این نیاز پاسخ می‌دهد. در هنگام روزه‌داری نیز رعایت این اصول صدق می‌کند اما تقسیم‌بندی خوراکی‌ها به وعده‌های سحری، افطاری، شام و بعد از شام بایستی به‌نحوی انجام شود که علاوه بر رفع احتیاجات بدن، به بهره-مندی بیشتر افراد از فضایل این ماه بیانجامد. اگر به‌اختصار بخواهیم توضیح دهیم، باید اشاره کنیم که وعده‌ی سحری، یکی از وعده‌های اصلی غذایی در این ماه مبارک است که به‌هیچ‌وجه نباید از آن غافل شد. از نظر محتوای غذایی می‌توان آن را مانند وعده ناهار در نظر گرفت. مصرف سبزی‌ها، کاهو، سالاد و میوه‌جات در این وعده، به تعادل آب بدن به‌خصوص در روزهای طولانی تابستان کمک شایانی می‌کند. اکیداً توصیه می‌شود تا از مصرف غذاهای پرچرب و سنگین یا خیلی شیرین مانند کله‌پاچه و آب‌گوشت یا کیک و شیرینی زیاد یا امثال آن در این وعده پرهیز شود؛ زیرا این نوع خوراکی‌ها علاوه بر این‌که موجب تشدید تشنگی در طول روز می‌شوند، برخلاف تصور، به سبب ایجاد پدیده‌ای تحت عنوان دامپینگ، افزایش گرسنگی را در حین روزه‌داری در پی خواهند داشت.

11- افطاری و شام، دو وعده‌ی جدا از هم هستند
یک خوراکی مختصر نظیر نان و پنیر به‌همراه یک شیرینی با کربوهیدرات‌های پیچیده مانند خرما و یا سوپ سبک، به‌همراه یک نوشیدنی گرم یا ولرم بهترین گزینه برای شروع افطاری است. نوشیدن زیاد آب و یا مصرف زیاد مواد قندی ساده نظیر زولبیا و بامیه، به‌مقدار زیاد در این وعده موجب بروز سوءهاضمه و نیز افت مجدد قند خون به‌دنبال بالارفتن سریع آن شده و منجر به افت فشارخون، بی‌حالی، تعریق و حالتی ناخوشایند می‌شود. توصیه می‌شود افطاری و شام در دو وعده‌ی جداگانه و با فاصله‌ی نیم‌ساعت صرف شود. پرخوری در وعده‌ی شام نیز علاوه بر سوءهاضمه می‌تواند موجب افزایش وزن پس از پایان ماه مبارک شود. مصرف میوه‌ها نیز برای تأمین نیازهای تغذیه‌ای به‌عنوان وعده‌ی پس از شام توصیه می‌شود. هم‌چنین فاصله‌ی شام تا سحری، زمان مناسبی برای تأمین آب بدن است. توجه داشته باشید که نوشیدن مقادیر زیاد آب در وعده‌ی سحری، به رفع تشنگی در طی روز کمکی نمی‌کند و حتی می‌تواند مشکلات گوارشی برای افراد ایجاد کند.

آخرین مقالات منتشر شده

هشت فایده یک ویتامین محبوب

ویتامین ب-12 یا کوبالامین، ویتامینی حیاتی برای بدن است که بدن توانایی تولید آن را ندارد. این ویتامین در محصولات حیوانی یافت می‌شود، اما به بعضی از مواد خوراکی اضافه

ادامه مقاله »

یک مشکل مبهم در گلو

مشکلات تیروئید شایع هستند و به‌خصوص در خانم‌های بسیاری می‌توانید ردپای این مشکلات را ببینید. البته خیلی مواقع هم افراد دچار اختلالات تیروئید هستند و از آن خبر ندارند. برخی

ادامه مقاله »

بهترین راه برای مدیریت فشار خون

تحقیقات جدید نشان داده است که اندازه‌گیری منظم فشار خون برای تشخیص بیماری پرفشاری خون به‌وسیله‌ی فشارسنج‌های مانیتوردار قابل حمل که برای چندین ساعت فشار را اندازه‌گیری می‌کنند، یا می‌توانند

ادامه مقاله »

خوش آمدید!

لطفا از طریق فرم زیر به حساب کاربری خود وارد شوید

بازیابی گذرواژه

لطفا جهت بازیابی گذرواژه، نام کاربری و یا ایمیل خود را وارد نمائید.

ورود / عضویت

Add New Playlist