ویتامین ب-12 یا کوبالامین، ویتامینی حیاتی برای بدن است که بدن توانایی تولید آن را ندارد. این ویتامین در محصولات حیوانی یافت می‌شود، اما به بعضی از مواد خوراکی اضافه می‌شود یا به‌صورت قرص یا آمپول نیز موجود است. این ویتامین نقش‌های مختلفی در بدن ایفا می‌کند. از کارکرد طبیعی سلول‌های عصبی حمایت می‌کند و برای تشکیل سلول‌های قرمز و سنتز DNA لازم است. برای بسیاری از بزرگ‌سالان، مصرف روزانه ۲.۴ گرم آن توصیه می‌شود و برای زنان باردار یا شیرده این میزان بیشتر است. این ویتامین برای بدن فواید متنوعی مانند افزایش انرژی و حافظه و جلوگیری از بیماری‌های قلبی دارد. در ادامه، 8 فایده‌ی این ویتامین را بر اساس شواهد علمی معرفی می‌کنیم.

 


 

1. کمک به تشکیل سلول‌های قرمز و جلوگیری از کم‌خونی

ویتامین ب-12 نقشی حیاتی در کمک به بدن برای تولید سلول‌های قرمز ایفا می‌کند. کمبود ویتامین ب-12 در بدن باعث کاهش سلول‌های قرمز و رشد آن‌ها می‌گردد. سلول‌های قرمز سالم، دایره‌ای شکل و کوچک هستند، اما در صورت کاهش ویتامین ب-12، به‌صورت بیضی‌شکل و بزرگ‌تر تبدیل می‌شوند. این افزایش اندازه و شکل غیرطبیعی، مانع حرکت آن‌ها از مغز استخوان به جریان خون به میزان کافی می‌شود که این امر خود منجر به بیماری کم‌خونی می‌گردد. زمانی‌که شما مبتلا به آنمی باشید، بدن‌تان مقدار کافی سلول قرمز برای انتقال اکسیژن به اندام‌های حیاتی نخواهد داشت. این امر باعث ایجاد علائمی چون تهوع و ضعف می‌شود.

۲. جلوگیری از نارسایی جنین

میزان کافی این ویتامین برای یک بارداری سالم، حیاتی است. مطالعات نشان داده است که مغز جنین و سیستم عصبی به‌میزان کافی از ویتامین ب-12 در بدن مادر احتیاج دارند تا به‌صورت کامل رشد کنند. کمبود این ویتامین در مراحل اولیه‌ی بارداری ممکن است باعث خطر نارسایی در جنین، مانند لوله‌ی عصبی (نخاع) نارسا شود. گذشته از این، کمبود این ویتامین ممکن است باعث سقط‌جنین یا زایمان زودرس شود. یک مطالعه نشان داده زنانی که ویتامین ب-12 کمتر از 250mg/dL دارند، ۳ برابر بیش از زنان دارای میزان کافی ویتامین ب-12 در معرض مشکلات نارسایی جنین هستند. در مورد زنانی با سطح ۱۵۰ از این ویتامین، این ریسک ۵ برابر بیشتر از افراد دارای ۴۰۰ میلی‌گرم بود.

 

 

۳. تقویت سلامت استخوان‌ها و جلوگیری از پوکی استخوان

حفظ میزان کافی از ویتامین ب-12 می‌تواند سلامت استخوان‌های شمارا تقویت کند. یک مطالعه در بیش از ۱۲۰۰ بزرگ‌سال نشان داده، افرادی که با کمبود این ویتامین مواجه بودند از تراکم استخوانی کمتری نیز رنج می‌بردند. استخوان‌هایی که حجم ویتامین‌های معدنی در آن‌ها کم باشد (تراکم کمتر) می‌توانند در طول زمان، ‌حساس و شکننده شوند و درنهایت شانس ابتلا به پوکی استخوان را بالا ببرند. مطالعات دیگر نیز ارتباط میان کمبود این ویتامین و ریسک بالای ابتلا به پوکی استخوان را نشان داده است.

۴. بهبود خلق و نشانه‌های افسردگی

ویتامین ب-12 باعث بهبود خلق می‌شود. مکانیسم این اثر هنوز به‌طور کامل کشف نشده است. با این حال، این ویتامین نقشی حیاتی در تنظیم و سوخت‌وساز سروتونین بازی می‌کند. ترکیبی که مسئولیت تنظیم خلق را بر عهده دارد؛ بنابراین کمبود این ویتامین باعث کاهش تولید سروتونین و درنهایت خلق افسرده می‌شود. مطالعات، استفاده از این ویتامین را برای بهبود علائم افسردگی در افرادی که با کمبود این ویتامین مواجه‌اند پیشنهاد می‌کنند. یک مطالعه بر روی افرادی که با کمبود ب-12 و افسردگی مواجه‌اند، نشان داده کسانی‌که به‌طور هم‌زمان از داروهای ضدافسردگی و ب-12 استفاده کرده‌اند، بهبود بیشتری را در مقایسه با افرادی که تنها از داروهای ضدافسردگی استفاده کرده‌اند نشان داده‌اند. یک مطالعه‌ی دیگر یافته است که کمبود ب-12 ریسک ابتلا به افسردگی شدید را دو برابر می‌سازد. علاوه بر این، سطح بالای ویتامین ب-12 با درمان بهتر و شانس بازیابی بالاتر سلامت در افراد دچار اختلال افسردگی اساسی پیوند دارد؛ بنابراین مکمل‌های حاوی ب-12 می‌توانند باعث بهبود خلق در افراد افسرده‌ی دارای کمبود این ویتامین شوند، این تحقیق نشان نداده که این تأثیر در افراد دارای سطح طبیعی ویتامین ب-12 نیز وجود دارد.

5. کمک به مغز

کمبود این ویتامین با از دست دادن حافظه، به‌ویژه در میان‌سالان ارتباط دارد. این ویتامین در جلوگیری از آتروفی مغزی نقش دارد، بیماری که در آن نورون‌ها از بین می‌روند و اغلب با از دست دادن حافظه یا زوال عقل همراه است. یک مطالعه بر روی افرادی که در مراحل اولیه‌ی زوال عقل بودند نشان داده که ترکیب ویتامین ب-12 و مکمل اسید چرب امگا ۳ روند این بیماری را کند کرده است. یک مطالعه‌ی دیگر نشان داده که حتی پایین بودن اندک ویتامین ب-12 از سطح نرمال، در عملکرد ضعیف حافظه نقش دارد. درنتیجه، استفاده از این ویتامین، باعث بهبود حافظه می‌شود، حتی در حالتی که دچار کمبود شدید آن نیستید.

6. افزایش انرژی

مکمل ویتامین ب-12 مدت طولانی است که محصولی برای افزایش سریع انرژی شناخته شده است. همه‌ی ویتامین‌های ب نقش مهمی در تولید انرژی در بدن ایفا می‌کنند، اگرچه لزوماً خود، تولید انرژی نمی‌کنند. در حال حاضر، هیچ داده‌ی علمی برای تأثیر ویتامین ب-12 در افزایش انرژی در کسانی که از میزان کافی آن برخوردارند، وجود ندارد. ازآن‌جا که این ویتامین محلول در آب است، بدن نمی‌تواند میزان اضافی از آن را ذخیره کند. میزان اضافی آن از طریق ادرار دفع می‌شود. از سوی دیگر، اگر شما به میزان زیادی از کمبود این ویتامین رنج می‌برید، استفاده از مکمل‌ها یا دریافت آن از طریق غذا میزان انرژی شما را افزایش می‌دهد. در حقیقت، یکی از نشانه‌های اولیه‌ی کمبود این ویتامین، حالت تهوع و نبود انرژی است.

7. بهبود سلامت قلب با کاهش هموسیستین

میزان زیاد آمینواسید هموسیستین، با خطر بیماری‌های قلبی ارتباط دارد. اگر شما به‌شدت از کمبود ویتامین ب-12 رنج می‌برید، میزان هموسیستین در خون شما بالا می‌رود. مطالعات نشان داده است که ویتامین ب-12 به کاهش این هموسیستین کمک می‌کند که خود منجر به کاهش خطر بیماری‌های قلبی می‌شود. اگرچه در حال حاضر، هیچ داده‌ی علمی برای تأیید قطعی این موضوع در دست نیست؛ بنابراین مطالعات بیشتری برای کشف رابطه‌ی میان این ویتامین و سلامت قلب موردنیاز است.

8. تقویت سلامت پوست، مو و ناخن‌ها

با توجه به نقش ویتامین ب-12 در تولید سلول‌ها، میزان کافی از این ویتامین برای افزایش سلامت مو، پوست و ناخن لازم است. در حقیقت، سطح این ویتامین در خون می‌تواند باعث نشانه‌های پوستی شامل تغییر رنگ ناخن‌ها، تغییرات مو، لک‌های پوستی و خشکی پوست دور لب شود. مکمل‌های دارای ویتامین ب-12 در افرادی که با کمبود آن مواجه بوده‌اند، باعث بهبود این علائم شده است. بااین‌حال، اگر شما رژیم غذایی کاملی دارید و با کمبود این ویتامین مواجه نیستید، مصرف مکمل‌ها باعث بهبود پوست، سلامت مو و تقویت ناخن‌ها نخواهد شد.

 

چه کسانی در معرض کمبود ویتامین ب-12 هستند؟

تخمین زده‌شده که ۶ درصد افراد بالای ۶۰ سال در انگلستان و آمریکا دچار کمبود این ویتامین هستند. درحالی‌که حدود ۲۰ درصد از افراد در این سن، دارای میزان طبیعی یا نزدیک به حد طبیعی این ویتامین هستند. کمبود این ویتامین می‌تواند از دو راه ایجاد شده باشد. یا شما در رژیم غذایی خود از موادی که حاوی این ویتامین هستند، به‌میزان کافی استفاده نمی‌کنید یا این‌که بدن شما نمی‌تواند این ویتامین را از غذای مصرفی شما جذب کند.

 

کسانی‌که در معرض این خطر هستند:

  • سالمندان
  • افرادی که دچار بیماری‌های گوارشی و روده‌ای هستند
  • افرادی که عمل‌های جراحی روده انجام داده‌اند
  • افرادی که رژیم سخت گیاه‌خواری دارند
  • افرادی که از قرص متفورمین برای کاهش قند خون استفاده می‌کنند

در بسیاری از سالمندان، اسید هیدروکلریک در معده کاهش می‌یابد و این باعث کاهش جذب ویتامین ب-12 از معده می‌شود. اگر بدن شما با جذب این ویتامین مشکل دارد، تزریق عضلانی آن توسط پزشک ممکن است به شما توصیه شود. این ویتامین تنها در محصولات حیوانی طبیعی یافت می‌شود. اگرچه شاید بعضی از شیرهای سویا یا دانه‌ها با ویتامین ب-12 غنی‌شده باشند، رژیم‌های گیاه‌خواری عموماً با کمبود این ویتامین روبرو هستند و سلامت فرد را درخطر قرار می‌دهند. اگر شما رژیمی سالم و متنوع دارید، تأمین ویتامین ب-12 کار راحتی برای شماست. بااین‌حال اگر فکر می‌کنید مشکلی در این زمینه‌دارید، با پزشک مشورت کنید. کمبود ویتامین ب-12 می‌تواند اغلب با تزریق این ویتامین برطرف شود.

آخرین مقالات منتشر شده

علائم عجیب و غریب رفلاکس معده

بیماران بسیاری به متخصصان داخلی مراجعه می‌کنند که علائم‌شان شبیه مشکلات گوارشی و رفلاکس معده نیست، اما رفلاکس اسید معده می‌تواند به هر صورتی، از یک سرماخوردگی تا بهداشت نامناسب

ادامه مقاله »

همه چیز در مورد هپاتیتها

هپاتیت بیماری جدی‌ای است که نامش برای بسیاری از انسان‌ها ترسناک است. هپاتیت‌های خطرناک بیماری‌های ویروسی هستند و هپاتیت ویروسی B و C از بیماری‌های بسیار جدی کبد محسوب می‌شوند

ادامه مقاله »

خوش آمدید!

لطفا از طریق فرم زیر به حساب کاربری خود وارد شوید

بازیابی گذرواژه

لطفا جهت بازیابی گذرواژه، نام کاربری و یا ایمیل خود را وارد نمائید.

ورود / عضویت

Add New Playlist